Νέα δεδοµένα στις επεµβάσεις θώρακος µε την εφαρµογή σύγχρονων επεµβατικών τεχνικών που µειώνουν την επιβάρυνση των ασθενών και επιταχύνουν την ανάρρωση, έχουν διαµορφωθεί τα τελευταία χρόνια και στα Χανιά.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η θωρακοσκοπική χειρουργική (Video Assisted Thoracoscopic Surgery – VATS), µια µέθοδος που προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας σε νοσοκοµεία της περιφέρειας.
Όπως εξηγεί, µιλώντας στα «Χανιώτικα νέα», ο διευθυντής στην Ειδικη Μονάδα Χειρουργικής Θώρακος στο Νοσοκοµείο Χανίων και συνεργάτης της κλινικής Iasis-Γαβριλάκης, Γιώργος Κουλαξουζίδης, η µέθοδος αυτή έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο µε τον οποίο πραγµατοποιούνται επεµβάσεις στον θώρακα. Ο ίδιος τα τελευταία οχτώ χρόνια έχει εφαρµόσει τη µέθοδο της θωρασκοπικής χειρουργικής σε εκατοντάδες ασθενείς στα Χανιά.
«Η µέθοδος αυτή είναι πραγµατικά καινοτόµος. Έχει αναπτυχθεί στο εξωτερικό τα τελευταία 20 χρόνια και έχει επεκταθεί διεθνώς την τελευταία δεκαετία. Την εφαρµόζω στα Χανιά από το 2018, όταν επέστρεψα από το Ηνωµένο Βασίλειο», σηµειώνει.
Ο κ. Κουλαξουζίδης εξηγεί ότι «η θωρακοσκοπική χειρουργική, γνωστή και ως VATS (Video Assisted Thoracoscopic Surgery) είναι µια σύγχρονη, ελάχιστα επεµβατική µέθοδος για επεµβάσεις στο θώρακα η οποία έχει αναπτυχθεί στο εξωτερικό τα τελευταία 20 χρόνια και προσφέρει τη δυνατότητα για µεγάλες επεµβάσεις στο θώρακα διαµέσου µικρών οπών, συνήθως µίας, δύο ή τριών. Οι πιο συχνές εφαρµογές της µεθόδου VATS περιλαµβάνουν την αφαίρεση όγκων του πνεύµονα και του µεσοθωρακίου, τη λήψη βιοψιών, τη θεραπεία του πνευµοθώρακα και την αντιµετώπιση συγκέντρωσης υγρού γύρω από τον πνεύµονα ή την καρδιά, ως αποτέλεσµα κακοήθους νόσου ή λοίµωξης. Είµαστε σε θέση να πραγµατοποιούµε µε αυτή τη µέθοδο σύνθετες επεµβάσεις. Τέτοιες είναι εκτεταµένες εκτοµές κάθε είδους για την αντιµετώπιση του καρκίνου του πνεύµονα που συνδυάζονται µε την ριζική εξαίρεση και των ανάλογων λεµφαδένων. Με τη βελτίωση της τεχνολογίας, πολλές χειρουργικές επεµβάσεις που παλαιότερα απαιτούσαν ανοικτή επέµβαση γίνονται πλέον µε VATS».
«Έχουµε τη δυνατότητα να κάνουµε όλους τους χειρισµούς στον πνεύµονα που θα κάναµε και µε ανοιχτό χειρουργείο», τονίζει.
Η µέθοδος εφαρµόζεται τόσο σε κακοήθεις όσο και σε καλοήθεις παθήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, µάλιστα, µπορεί να χρησιµοποιηθεί τόσο διαγνωστικά όσο και θεραπευτικά.
«Μπορούµε µε αυτή τη µέθοδο να λειτουργήσουµε και διαγνωστικά, για παράδειγµα να εντοπίσουµε το αίτιο µιας πλευριτικής συλλογής, αλλά και θεραπευτικά, ανακουφίζοντας τον ασθενή», εξηγεί ο γιατρός.
Ιδιαίτερη σηµασία έχει το γεγονός ότι µε τη VATS µπορούν να πραγµατοποιηθούν ακόµη και σύνθετες ογκολογικές επεµβάσεις. «Είµαστε σε θέση να κάνουµε ριζικές επεµβάσεις που περιλαµβάνουν την αφαίρεση τµήµατος ή ακόµα και ολόκληρου του πνεύµονα, ανάλογα µε την έκταση του όγκου, µαζί µε πλήρη λεµφαδενικό καθαρισµό», αναφέρει.
Παράλληλα, η µέθοδος διευρύνει τις θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς που παλαιότερα θεωρούνταν υψηλού ρίσκου για χειρουργείο. «Έχουµε τη δυνατότητα να την εφαρµόζουµε και σε ασθενείς µεγαλύτερης ηλικίας ή µε συνοδά προβλήµατα υγείας, για τους οποίους µια ανοιχτή επέµβαση θα ήταν συχνά απαγορευτική», σηµειώνει.
Σύµφωνα µε τον ίδιο, «οι περισσότεροι ασθενείς αντιµετωπίζουν τον µετεγχειρητικό πόνο µε απλά παυσίπονα και επιστρέφουν στις δραστηριότητές τους µέσα σε περίπου δύο εβδοµάδες».
Ωστόσο, η µέθοδος δεν είναι κατάλληλη για όλες τις περιπτώσεις. «Τα αποτελέσµατα είναι συγκρίσιµα µε την ανοιχτή χειρουργική, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις όπου η ανοικτή προσπέλαση είναι πιο ασφαλής ή αποτελεσµατική. Η µετατροπή σε ανοιχτή επέµβαση δεν αποτελεί αποτυχία, αλλά σωστή απόφαση που λαµβάνεται για την ασφάλεια του ασθενούς», διευκρινίζει.
Σηµαντικό ρόλο στην επιτυχία των επεµβάσεων παίζει και η διεπιστηµονική συνεργασία µε τον κ. Κουλαξουζίδη να εξηγεί ότι οι αποφάσεις που αφορούν ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από κακοήθη νόσο, λαµβάνονται στο πλαίσιο ογκολογικών συµβουλίων, µε στόχο την εξατοµικευµένη θεραπεία, προσαρµοσµένη στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νόσους και του οργανισµού του κάθε ασθενούς.
Η εφαρµογή της VATS στα Χανιά αποτελεί σηµαντική εξέλιξη για την περιφέρεια, καθώς περιορίζει την ανάγκη µετακίνησης ασθενών σε µεγάλα αστικά κέντρα. «Είναι σηµαντικό ο κόσµος να γνωρίζει τις δυνατότητες που παρέχονται στον τόπο του», υπογραµµίζει ο κ. Κουλαξουζίδης.
Οι εξελίξεις στη χειρουργική, στο µοριακό έλεγχο και έλεγχο για βιοδείκτες των καρκινικών όγκων και τις νέες θεραπείες —όπως η ανοσοθεραπεία και οι στοχευµένες θεραπείες— δηµιουργούν ένα πιο αισιόδοξο τοπίο για τους ασθενείς. «Η έγκαιρη διάγνωση και η συνεργασία πολλών ειδικοτήτων είναι το κλειδί για καλύτερα αποτελέσµατα», επισηµαίνει.
Η σύγχρονη χειρουργική θώρακος, µε αιχµή τη θωρακοσκοπική τεχνική, δείχνει ότι η καινοτοµία µπορεί να φτάσει και στην περιφέρεια, προσφέροντας ποιοτική και αποτελεσµατική φροντίδα πιο κοντά στον ασθενή.
Ο γιατρός σηµειώνει, επίσης, ότι «οι περισσότεροι ασθενείς µετά από θωρακοσκοπική επέµβαση αντιµετωπίζουν εύκολα τον πόνο µε απλά παυσίπονα και µειώνουν τη φαρµακευτική ανάγκη µετά την πρώτη εβδοµάδα.
Η νοσηλεία συνήθως διαρκεί 1–4 ηµέρες και η σταδιακή επιστροφή στις καθηµερινές δραστηριότητες γίνεται σε περίπου δύο εβδοµάδες.
Πολλοί αισθάνονται ανακούφιση για την ολοκλήρωση µιας δύσκολης θεραπευτικής διαδικασίας».
Για το τι προσφέρει µε την οµάδα του στο Iasis τονίζει:
«Προσφέρουµε ολοκληρωµένη περιεγχειρητική φροντίδα, χωρίς να απαιτείται ο ασθενής ή η οικογένειά του να µετακινηθούν από τον τόπο τους — δεχόµαστε άλλωστε ασθενείς από όλη την Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα.
Ο προεγχειρητικός έλεγχος µπορεί να ολοκληρωθεί σε µία επίσκεψη ώστε ο ασθενής να είναι έτοιµος για επέµβαση χωρίς περαιτέρω ταλαιπωρία. Ακόµα πιο σηµαντικό είναι ότι η επέµβαση πραγµατοποιείται άµεσα χωρίς καθυστερήσεις, εντός λίγων ηµερών.
Με εµπειρία και σύγχρονο εξοπλισµό αναλαµβάνουµε κάθε είδους θωρακοχειρουργικής επέµβασης, µε την VATS να καλύπτει το µεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων.
Είναι σηµαντικό να τονίσουµε επίσης τη σηµασία της φροντίδας και µετά την έξοδο του ασθενούς από την κλινική. Εφαρµόζουµε σαφή πρωτόκολλα διαχείρισης επιπλοκών και παρέχουµε άµεση αντιµετώπιση προτού µια κατάσταση γίνει απειλητική. Αυτό µειώνει την ταλαιπωρία, το οικονοµικό κόστος και τους πρόσθετους κινδύνους των διακοµιδών εξασφαλίζοντας συνεχή φροντίδα από την ίδια οµάδα».
Ο καρκίνος του πνεύµονα
Αναφερόµενος στο µεγάλο πρόβληµα υγείας, που είναι ο καρκίνος του πνεύµονα, τονίζει:
«Παρά τη µείωση του καπνίσµατος σε κάποιες χώρες, παραµένει η πρώτη αιτία θανάτου από κακοήθεια. Το κάπνισµα είναι αναµφισβήτητα ο σηµαντικότερος παράγοντας κινδύνου, αλλά σήµερα βλέπουµε και περιπτώσεις σε µη καπνιστές, ενώ ρόλο παίζουν η ακτινοβολία του περιβάλλοντος και η ρύπανση. Η δε επίδραση των ηλεκτρονικών τσιγάρων και των συσκευών ατµού δεν έχει ακόµη διαλευκανθεί πλήρως.
Ένα µεγάλο πρόβληµα είναι ότι η νόσος συχνά δεν δίνει συµπτώµατα στα πρώιµα στάδια —ο πνεύµονας δεν πονάει— γι’ αυτό πολλοί όγκοι ανιχνεύονται τυχαία. Η απλή ακτινογραφία έχει περιορισµούς, για αυτό προτείνεται ο προσυµπτωµατικός έλεγχος µε χαµηλής δόσης αξονική (Low Dose CT) σε καπνιστές, που µπορεί να αποκαλύψει πολύ µικρές βλάβες και να σώσει ζωές. Ο ειδικός πνευµονολόγος είναι αυτός που θα κατευθύνει καλύτερα για το αν κάποιος θα πρέπει να υποβληθεί σε προσυµπτωµατικό έλεγχο».
Πάντως, το µέλλον είναι ελπιδοφόρο. «Η έγκαιρη διάγνωση και η στενή συνεργασία πολλών ειδικοτήτων, που εξασφαλίζει ότι όλες οι ενδεδειγµένες θεραπείες θα εφαρµοστούν κατάλληλα και µε τη σωστή σειρά, είναι σήµερα το κλειδί για καλύτερα αποτελέσµατα».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ - Χανιώτικα νέα 15/4/2026
