Καινοτόμες τεχνολογίες στη «μάχη» κατά τις κλιματικής κρίσης – Αναφορές σε διεθνές συνέδριο Χανιά

Καινοτόμες τεχνολογίες για την προστασία του πλανήτη από την κλιματική κρίση αξιοποιούν οι επιστήμονες. Μία από αυτές τις τεχνολογίες είναι η τεχνητή νοημοσύνη, η χρήση της οποίας, όμως, χρειάζεται προσοχή καθώς μπορεί να υποπέσει σε λάθη.
Τα παραπάνω επισημάνθηκαν στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου Στατιστικής Φυσικής (ΣΦ2026), το οποίο ξεκίνησε την Δευτέρα και συνεχίζεται έως τις 10 Ιουλίου στο Κολυμπάρι.
Κύριος οργανωτής του συνεδρίου είναι ο Χανιώτης καθηγητής στο Πολυτεχνείο του Τορίνο, Γιώργος Κανιαδάκης, ο οποίος μιλώντας στα «Χανιώτικα νέα» , ανέλυσε την εξέλιξη του θεσμού από το 2005 και τη σημασία των πολύπλοκων συστημάτων στη σύγχρονη επιστημονική έρευνα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην παρουσία του νομπελίστα Giorgio Parisi και στην εφαρμογή της φυσικής σε κρίσιμα ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή. Επιπλέον, συζητείται ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης, με τον καθηγητή να επισημαίνει την ανάγκη για ανθρώπινη επίβλεψη και κριτική σκέψη κατά τη χρήση της.
Οπως μας είπε ο κ. Κανιαδάκης, το συνέδριο γεννήθηκε το 2005 στα Χανιά, στην Ορθόδοξο Ακαδημία Κρήτης και από τότε, επί 20 χρόνια γίνεται συνεχώς, κάθε τρία χρόνια.
Αναφερόμενος στην κλιματική αλλαγή σημείωσε ότι «είναι ένα φαινόμενο το οποίο παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, ενώ στην πραγματικότητα έχει αναφερθεί ήδη από τη δεκαετία του ‘60. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζεται από το ονομαζόμενο “φαινόμενο της πεταλούδας” το οποίο καθ’ υπερβολή αναφέρει πως “το πέταγμα μιας πεταλούδας στην Κίνα μπορεί να προκαλέσει έναν τυφώνα στην Καραϊβική», υποδηλώνοντας έτσι την ευαισθησία πολύπλοκων συστημάτων, όπως ο καιρός και το κλίμα, ακόμα και σε μικρές μεταβολές».
Στο ερώτημα, τι απαντάτε σε σε εκείνους οι οποίοι αμφισβητούν ακόμα και σήμερα την κλιματική αλλαγή, απάντησε:
«Ηθελα να μιλήσω μοναχά για επιστήμονες. Σε επιστημονικό επίπεδο δεν υπάρχει κανείς αυτή τη στιγμή που να αμφισβητεί ότι προχωράμε σε μία κλιματική αλλαγή και πρέπει να το προσέξουμε, γιατί αν είναι αργά, ίσως δεν μπορέσουμε να επιστρέψουμε πίσω πλέον. Οι πολιτικοί που αμφιβάλλουν, τα άτομα τα οποία αμφιβάλλουν για τη σφαιρικότητα της γης και μιλάνε για επίπεδη γη, είναι άτομα για τα οποία δεν μπορείς να πεις τίποτα. Και δυστυχώς στην πολιτική υπάρχουν και τέτοια άτομα. Αλλά αυτοί τώρα δεν επηρεάζουν την επιστήμη. Η επιστήμη ακούει τα πάντα, αλλά προχωρά με τους αριθμούς της».
Ως προς την τεχνητή νοημοσύνη, σημείωσε ότι »πρέπει να της δώσουμε τη διάσταση που της αρμόζει. Μπορεί να μας βοηθήσει αν χρησιμοποιηθεί σωστά, αλλά μπορεί και στο τέλος να δημιουργήσει προβλήματα. Αυτή τη στιγμή ξέρουμε ότι όποιος χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη μηχανικά, μπορεί να πάρει λανθασμένη λύση. Δηλαδή μπορείς να ρωτήσεις, αλλά μετά πρέπει να κοιτάξεις, να ερευνήσεις αυτό που σου έδωσε ως απάντηση, να ξαναρωτήσεις. Χρειάζεται να συνεργαστείς με την τεχνητή νοημοσύνη ούτως ώστε να φτάσεις στο τέλος σε ένα αποτέλεσμα το οποίο είναι ελεγμένο και από εσένα ως επιστήμονα. Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη μόνη της κάνει λάθη. Έχουμε τεράστιο αριθμό δεδομένων. Κάθε φορά που κάνουμε μία ερώτηση πρέπει να διαβάσει τα πάντα. Αν δεν την κάνεις να διαβάσει μία, δύο, τρεις φορές αυτό το υποπεδίο που μας ενδιαφέρει, δεν είναι σε θέση να δώσει σωστή απάντηση. Οπότε πρέπει να την ελέγχεις εσύ, ούτως ώστε στο τέλος να πάρεις από αυτήν αυτό που ζητάς».
Στη διοργάνωση του συνεδρίου συμμετέχει το Πολυτεχνείο Κρήτης, ο καθηγητής του οποίου
Διονύσης Χριστόπουλος, αναφέρθηκε στην έρευνα της ομάδας του που εστιάζει στην ανάπτυξη και χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης για την ανάλυση φυσικών μοτίβων και την κατανόηση φαινομένων όπως η κλιματική αλλαγή. Μέσα από τη μελέτη φαινομένων όπως οι βροχοπτώσεις και η ξηρασία, οι επιστήμονες αναζητούν συγκεκριμένες ενδείξεις της κλιματικής κρίσης στα φυσικά συστήματα. Επιπλέον, εξετάζονται αναλυτικές μέθοδοι για την ταυτοποίηση των αιτιών που προκαλούν αυτές τις μεταβολές μέσω της ανάλυσης αιτιότητας.
Οπως είπε στα «Χανιώτικα νέα» ο κ. Χριστόπουλος, «υπάρχει μία διαρκής προσπάθεια, με τα καινούργια εργαλεία που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση, να καταλάβουμε καλύτερα τα διάφορα μοτίβα τα οποία υπάρχουν στη φύση. Και στο συνέδριο, παρουσιάσεις από ερευνητές του Πολυτεχνείου Κρήτης αναφέρθηκαν σε τέτοια θέματα. Δηλαδή πώς μπορούμε να εφαρμόσουμε μεθοδολογίες που έρχονται από τη στατιστική φυσική για να δούμε αν υπάρχουν κάποιες σημαντικές αλλαγές σε φαινόμενα, όπως αυτά των βροχοπτώσεων και της ξηρασίας, καθώς και να αναπτύξουμε καινοτόμες μεθοδολογίες, για την ανάλυση προτύπων και την παραγωγή προβλέψεων από δεδομένα. Άλλες σημαντικές εφαρμογές εστιάζουν σε αναλυτικές μεθόδους οι οποίες προσπαθούν να βρουν συνδέσεις ανάμεσα στα φαινόμενα που παρατηρούμε και σε πιθανά αίτια τα οποία τα προκαλούν. Αυτό ονομάζεται ανάλυση αιτιότητας και η δική μου ομάδα και άλλες στο Πολυτεχνείο ασχολούνται ενεργά με αυτό το θέμα».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ

(Χανιώτικα νέα - 8/7/2026)

Link: https://www.haniotika-nea.gr/kainotomes-technologies-sti-machi-kata-tis-klimatikis-krisis-anafores-se-diethnes-synedrio-chania/

Ειρηναίος Γαλανάκης

Ηταν, αν θυµάµαι καλά, λίγο πριν το 2000, όταν είχα επισκεφτεί τον Ειρηναίο Γαλανάκη στο σπίτι του στη Χαλέπα.

Πήγα για να τον προσκαλέσω σε µια εκδήλωση που εκείνη την περίοδο πραγµατοποιήθηκε στα Χανιά. Και τον θυµάµαι µε τα παλιά του ράσα, να περιποιείται το σπίτι του.
«∆εν θέλετε κάποιον να σας βοηθήσει;», τον είχα ρωτήσει.
«∆εν υπάρχει λόγος παιδί µου. Σηµασία έχει να είναι όλοι οι άνθρωποι καλά. Και όσοι δεν είναι, να αγωνιστούµε για να γίνουν», µου είχε απαντήσει.
Την ιστορία αυτή θυµήθηκα χθες βράδυ όταν ο Παντελής Κατάκης µας µιλούσε για το βιβλίο του το οποίο παρουσιάστηκε στο Πνευµατικό Κέντρο Χανίων. Και παρουσιάζει µια άλλη πτυχή του µακαριστού Μητροπολίτη, που είναι βέβαια γνωστός για το σηµαντικό του έργο, για την ίδρυση οικοτροφείων και κοινωνικών ιδρυµάτων.
Όµως, ο σπουδαίος αυτός ιεράρχης, βοηθούσε και ανθρώπους που ήταν ανήµποροι και άποροι. Σεµνά και ταπεινά τους επισκεπτόταν τα βράδια και αθόρυβα τους παρείχε βοήθεια.
Αυτός ήταν ο Ειρηναίος Γαλανάκης. Για αυτό ήταν ξεχωριστός. Γιατί ήταν Άνθρωπος.
Το παράδειγµά του ας αποτελέσει Φάρο και για τις µελλοντικές γενιές. Η µνήµη του ποτέ δεν θα σβήσει. Ο ιεράρχης της ειρήνης και της αλληλεγγύης, σε µια εποχή ατοµικισµού που επικρατεί το «εγώ» όπως η σηµερινή, έδειξε ότι υπάρχει ελπίδα για έναν καλύτερο κόσµο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ
(Χανιώτικα νέα - 9/6/2026)
Link: https://www.haniotika-nea.gr/eirinaios-galanakis/

Χανιά: Πρόταση για το Κουµ Καπί μέσα από εργαστήριο εικονικής πραγματικότητας

Η εικονική πραγµατικότητα “συνάντησε” τον δηµόσιο χώρο το Σάββατο στο Κουµ Καπί µέσα από διεπιστηµονικό εργαστήριο το οποίο πραγµατοποιήθηκε µπροστά από το θέατρο “∆ηµήτρης Βλησίδης”.

Σε εκείνο το σηµείο, φοιτητές του Πολυτεχνείου Κρήτης, του Πανεπιστηµίου Κρήτης, αλλά και του Πολυτεχνείου Eindhoven, σχεδίασαν µια πρόταση για τη διαµόρφωση του χώρου µε σκιασµένα δηµόσια καθιστικά, ώστε να γίνει πιο βιώσιµος αλλά και πιο χρήσιµος για τους πολίτες. Αυτό το σχέδιο είχαν την ευκαιρία να δουν οι συµµετέχοντες στο Εργαστήριο, περαστικοί αλλά και ενδιαφερόµενοι, φορώντας γυαλιά εικονικής πραγµατικότητας και να καταθέσουν τη γνώµη τους!

Οπως είπε στα «Χανιώτικα νέα» η επίκουρη καθηγήτρια στο Πολυτεχνείο του Eindhoven Κύνθια  Χαµηλοθώρη, συντονίστρια του εργαστηρίου που είχε την ονοµασία: «De • Light», στο πλαίσιο του project έγιναν προτάσεις για το πώς µπορεί να διαµορφωθεί ο χώρος  µπροστά από το Θέατρο “Βλησίδης”.

Η ίδια εξήγησε: «∆ηµιουργήθηκαν πέντε διαφορετικές οµάδες φοιτητών. Κάθε οµάδα αποτελείται από φοιτητές από τα τρία ιδρύµατα, από διαφορετικά πεδία: Αρχιτεκτονική, Ψυχολογία και Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Μηχανής και εστίασαν στον σχεδιασµό υπαίθριων σκιασµένων καθιστικών χώρων µπροστά στο Θέατρο Βλησίδη, τα οποία στοχεύουν στη µείωση του άγχους και στην σύνδεση µε τη φύση. Μέσα από αυτή την εικονική πραγµατικότητα βλέπει ο περαστικός αυτό που προτείνεται να γίνει εδώ. Για την ακρίβεια πρόκειται για ένα πείραµα στο οποίο ο περαστικός που είναι σε αυτή την περιοχή καλείται να συµµετάσχει και βλέπει δύο συνθήκες. Η µία είναι αυτή τη στιγµή πώς είναι ο χώρος του Κουµ Καπί και η άλλη είναι η σχεδιαστική πρόταση της κάθε οµάδας µε αυτό το  υπαίθριο καθιστικό».

Η κα Χαµηλοθώρη σημείωσε, επίσης, ότι κλήθηκαν να πουν την άποψή τους σε σχέση µε την εµπειρία τους, όπως το αν είναι ένας καλός χώρος για ανάπαυση, αν συνδέεται µε τη φύση, αν το καθιστικό είναι όµορφο και αν θα κάθονταν σε αυτό για να ξεκουραστούν. Θα ακολουθήσει µικρή έκθεση µε τις προτάσεις των φοιτητών.

«Ο στόχος είναι να δούµε πραγµατικά όλο τον κύκλο, από τον σχεδιασµό της µιας αρχιτεκτονικής πρότασης µέχρι και το τι λένε οι άνθρωποι που βιώνουν, δηλαδή οι µελλοντικοί χρήστες αυτού του χώρου», συµπλήρωσε η ίδια.

Στο εργαστήριο «De • light» συμμετείχαν οι φοιτητές και φοιτήτριες Ολυμπία Αγγελή, Μαρία Φιλιππίδη, Ελένη Αισώπου, Αικατερίνη Πετροχείλου, Όλγα Κουφά, και Δέσποινα Μπακατσιά από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης, Ελπίδα Μαγγανά, Μαρία Προδρόμου, Μαρία Καψάλη, και Ελένη Γλυμενάκη από το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, και οι Παντελής Κατσής, Lotte Dooms, Demi Hoogenboom, Nadia Jansen και Eline Westerbeek από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Human-Technology Interaction» του Τμήματος Βιομηχανικής Μηχανικής και Επιστημών Καινοτομίας του Πολυτεχνείου του Eindhoven (Eindhoven University of Technology).

Το εργαστήριο διοργανώθηκε από την Επίκουρη Καθηγήτρια Κύνθια Χαμηλοθώρη (Εργαστήριο Αλληλεπίδρασης Ανθρώπου–Μηχανής, Τμήμα Βιομηχανικής Μηχανικής και Επιστημών Καινοτομίας, Πολυτεχνείο του Eindhoven) σε συνεργασία με τον Επίκουρο Καθηγητή Ηλία Οικονόμου (Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης) καθώς και τον Καθηγητή Κωνσταντίνο-Αλκέτα Ουγγρίνη και την υποψήφια διδάκτορα Χριστίνα Μπαλωμενάκη (Εργαστήριο TUC TIE Lab, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πολυτεχνείο Κρήτης).

Στη διδακτική και ερευνητική ομάδα συμμετείχαν, επίσης, ο Δρ. Παναγιώτης Σπανάκης (Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης), η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Μαρία Μανδαλάκη, οι Ερευνητές Μάριος Ιωαννίδης, Μάριος Χριστουλάκης, Γιώργος Κούρκουλος (Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πολυτεχνείο Κρήτης), καθώς και η υποψήφια διδάκτωρ Άννα Ρίγα (Εργαστήριο Γνωστικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο της Μάλτας). Στο Εργαστήριο συνέβαλλαν επίσης η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παναγιώτα Δημητροπούλου (Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης) και ο Αναπληρωτής Καθηγητής Λεωνίδας Ζαμπετάκης (Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης).

Η υλοποίηση του εργαστηρίου υποστηρίχθηκε από το University Fund του Πολυτεχνείου του Eindhoven (Χρυσός Χορηγός), το έργο «Feeling Futures» του Centre for Unusual Collaborations (Χρυσός Χορηγός), την εταιρεία Proshade Papadogiannakis (Χρυσός Χορηγός), τη VELUX Group (Ασημένιος Χορηγός), καθώς και το Cocoon City Hostel και το θέατρο «Δημήτρης Βλησίδης». Η ομάδα υλοποίησης του Εργαστηρίου εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες «προς όλους τους παραπάνω φορείς, το Πολυτεχνείο του Eindhoven, το Πολυτεχνείο Κρήτης, και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, καθώς και προς τον Δήμο Χανίων και το Τμήμα Πολιτισμού του Δήμου Χανίων για την πολύτιμη υποστήριξή τους».

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ

(Χανιώτικα νέα - 18/5/2026)

Link: https://www.haniotika-nea.gr/protasi-gia-to-koy-kapi-mesa-apo-ergastirio-eikonikis-pragmatikotitas/

«Λάθος δρόμος... Χρονογραφήματα του Γης»: Ένα διαχρονικό βιβλίο με την υπογραφή του Ηλία Γ. Γαβριλάκη

Γράφτηκαν -τα περισσότερα- τη δεκαετία του 1980 και σήμερα είναι το ίδιο επίκαιρα με τότε. Εχουν πλούσια θεματολόγια και διεισδυτικό ύφος. Ο λόγος για τα Χρονογραφήματα του Γης. Ετσι υπέγραφε τα χρονογραφήματα του ο γιατρός αλλά και δημοσιογράφος, Ηλίας Γ. Γαβριλάκης, στον “Κήρυκα”.

Τα ξαναδιάβασα πρόσφατα στο βιβλίο του Ηλία Γαβριλάκη, με τίτλο: «Λάθος δρόμος», στο οποίο είναι συγκεντρωμένα. Δεν αφορούν μόνον το χθες αλλά και το σήμερα και το αύριο της κοινωνίας αλλά και του κόσμου μας. Είναι κοινωνικά, πολιτικά, προσωπικά, σκωπτικά αλλά και διαχρονικά. Θα μπορούσε να είχαν γραφεί σήμερα πολλά από αυτά.

Πως θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, όταν για παράδειγμα στο χρονογράφημα με τίτλο: «Ο Ψιθυριστής», γράφει ο κ. Γαβριλάκης. «Ενα από τα πολλά προτερήματα του Νεοέλληνα είναι να ρίχνει λάσπη στον άλλο! Εύκολος τρόπος, απλός, ανέξοδος, ακίνδυνος, χωρίς να φαίνεται και χωρίς να εντοπίζεται!».

Ξεχωρίζω, επίσης, ανάμεσα σε πολλά άλλα, το Χρονογράφημα: «Λάθος δρόμος…» (13/3/1980).Αναδημοσιεύω χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Αλήθεια, φίλοι μου, σκεφθήκατε ποτέ γιατί κανένας μας δεν είναι ευχαριστημένος με τη δουλειά του; Μιλήσατε ποτέ, πρόσωπο με πρόσωπο, με τον εαυτό σας γιατί δεν είστε ικανοποιημένοι από το επάγγελμά σας; Εγώ προσωπικά συχνά πιάνω τον εαυτό μου να φαντάζομαι πως είμαι… χρονογράφος! Ένας άλλος φίλος μου, πολιτικός μηχανικός, πιστεύει ότι θα ήταν ευτυχής εάν είχε γίνει… έμπορος, και μια φίλη δικηγόρος ότι θα τα κατάφερνε καλύτερα αν ήταν γιατρός. Έτσι, συζητώντας το θέμα, βρήκα πολλούς ανθρώπους να αισθάνονται άσχημα, να αισθάνονται ξένοι, πολλές φορές παρείσακτοι στο επάγγελμά τους. Αναλογιστήκατε όμως ποτέ ποιοι μπορεί να είναι οι λόγοι αυτής της εσώψυχης διαμάχης; Κι όμως, όλοι γνωρίζουμε πως η επαγγελματική αποκατάσταση ενός νέου, στην εποχή μας, καθορίζεται από συν- θήκες ξένες προς την προσωπικότητά του, προς τις τάσεις του και τις ροπές του… Ο νέος πολίτης ξεκινά τις σπουδές του ή το επάγγελμά του με έναν συγκεκριμένο, προκαθορι- σμένο στόχο! Στόχο όμως που του τον επιβάλλουν η οικογένεια, το περιβάλλον, η οικογενειακή παράδοση, η ζήτηση και η προσφορά… Και ο νέος ακολουθεί τον δρόμο του, τον δρό μο βέβαια που χάραξε αντί γι’ αυτόν… η οικογένειά του. Και προχωρεί ευσυνείδητα, με όση αγάπη μπορεί να αισθάνεται κάποιος για κάτι ξένο προς το είναι του…», γράφει ο ΓΗΣ. Για να συμπληρώσει μεταξύ άλλων: «Μα τα χρόνια περνάνε και ο νέος μας σιγά σιγά ασπρίζει. Και ξαφνικά ανακαλύπτει πως λάθος δρόμο τράβηξε… Και όταν οι κοινωνικές συνθήκες του το επιτρέψουν, όταν πια τα χαλινάρια της οικογένειας χαλαρώσουν, αυτός απο- καλύπτεται, φανερώνεται, εκδηλώνεται… Έτσι βλέπει κανείς ανθρώπους άσημους, άγνωστους μέχρι χθες, να γίνονται διάσημοι στα γράμματα, στις τέχνες και στις επιστήμες, δηλαδή σε επαγγελματικές δραστηριότητες αντίθετες από αυτές που εξασκούσαν χρόνια και χρόνια… μα δυστυχώς τώρα, στα βασιλέματα της ζωής τους!… Μήπως, λοιπόν, θα έπρεπε κάτι να αλλάξει στη νοοτροπία μας; Μήπως θα έπρεπε το κράτος ή κάποιος άλλος ιδιωτικός φορέας να αναλάβει την αναζήτηση, την κατεύθυνση, την επαγγελματική στόχευση των νέων μας, σύμφωνα με τις ικανότητες και τις δυνατότητές τους; Μήπως κάποτε θα πρέπει οι γονείς να καταλάβουν πως ο κάθε άνθρωπος κρατά μαζί του σπέρματα δεκάδων γενεών, πως το παιδί τους ανήκει σ’ αυτούς όσο ανήκει και στους προγόνους του, όσο θ’ ανήκει και τους επιγόνους του; Και μήπως, τέλος, θα έπρεπε όλοι μας να συνειδητοποιήσουμε πως το σήμερα της ζωής μας έχει απόλυτη σχέση και εξάρτηση και με το χθες και με το αύριο;».

Πόσο αληθινά αυτά τα λόγια. Και πόσο επίκαιρα!

Στο βιβλίο, τα χρονογραφήματα του Γης έχουν διαταχθεί σε τέσσερις ενότητες σύμφωνα με το αντικείμενο σχολιασμού τους: Κοινωνικά, πολιτικά, σκωπτικά, προσωπικά.

Στις πρώτες σελίδες του βιβλίου διαβάζουμε σημειώματα για την έκδοση αλλά και για τον Γης από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, τον Μίνω Ζομπανάκη, τον Δημήτρη Κακαβελάκη, τον Στέλιο Νικηφοράκη.

Στο προλογικό του σημείωμα ο συγγραφέας σημειώνει μεταξύ άλλων:

«Επέλεξα σαν τίτλο του βιβλίου μου τον «Λάθος Δρόμο» για να σημειώσω ακόμη μία φορά ότι μια λάθος επιλογή είναι μέσα στους κανόνες και στα δεδομένα μιας κοινωνίας. Το ερώτημα που προκύπτει όμως είναι εάν οι κοινωνίες αυτές, συνειδητά ή όχι ακολουθούν πολλές φορές τον Λάθος δρόμο».

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ - Χανιώτικα νέα 3/5/2026

Link: https://www.haniotika-nea.gr/ena-diachroniko-vivlio-me-tin-ypografi-toy-ilia-g-gavrilaki/?utm_source=Feedelio&utm_medium=social&utm_campaign=facebook

Ο ΒΟΑΚ της… κρίσης

Σε Βόρειο Οδικό Άξονα… Κρίσης έχει µετατραπεί, έστω προσωρινά, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης. Με οδηγούς να βρίσκονται στα πρόθυρα νευρικής… κρίσης λόγω των µεγάλων καθυστερήσεων από τα έργα στην εθνική οδό.

Από το αποτέλεσµα του τρόπου που γίνονται οι παρεµβάσεις, διακρίνεται προχειρότητα.

∆εν νοείται να είναι εγκλωβισµένοι οι οδηγοί για µία και πλέον ώρα στο Πέρα Πλατάνι. Ούτε είναι δυνατόν να µην υπάρχει ενηµέρωση της Περιφέρειας και άλλων θεσµικών φορέων για τις παρεµβάσεις.

Η δε Αστυνοµία ανακοίνωσε χθες, κατόπιν εορτής, κυκλοφοριακές ρυθµίσεις.

Βεβαίως, τα έργα είναι αναγκαία. Όχι όµως έτσι. Όχι χωρίς έγκαιρη ενηµέρωση. Όχι χωρίς εξεύρευση εναλλακτικών λύσεων.

Η ίδια κατάσταση αναµένεται να επικρατήσει και σήµερα. Οπότε ψυχραιµία και υποµονή…

Χανιώτικα νέα - 5/5/2026

Link: https://www.haniotika-nea.gr/o-voak-tis-krisis/

«Βιβλιομαχίες» στα Χανιά με παρουσιάσεις από μαθητές

 Πιο κοντά στον κόσμο της ανάγνωσης και των βιβλίων ήρθαν οι μαθητές σχολείων του νομού Χανίων μέσα από την πρωτοποριακή δράση του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Βιβλιομαχίες» στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, το 1ο Μαθητικό Συνέδριο Πειραματικών Παρουσιάσεων Λογοτεχνικών Έργων, στο Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης».

Πρόκειται για ομάδες μαθητών από το Δημοτικό σχολείο Καλυβών, το Λύκειο Νέας Κυδωνίας, το Λύκειο Σούδας, το Γυμνάσιο Καντάνου, το ΕΠΑΛ Καντάνου, το Γυμνάσιο Παλαιόχωρας, το Δημοτικό Σχολείο Ανώπολης, το Δημοτικό Σχολείο Δραπανιά, το Γυμνάσιο Αλικιανού που παρακολούθησαν εργαστήρια του εκπαιδευτικού προγράμματος «Βιβλιομαχίες» και στο συνέδριο του Σαββάτου παρουσίασαν τις συλλογικές εργασίες τους.

«ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟ»

Ο διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου, Μανώλης Πιμπλής, περιέγραψε τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία του Φεστιβάλ που, όπως είπε, στοχεύει στην καλλιέργεια μιας βαθιάς και ουσιαστικής σχέσης μεταξύ των μαθητών και του κόσμου της λογοτεχνίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε απομακρυσμένα σχολεία της περιφέρειας, προσφέροντας ίσες ευκαιρίες σε μαθητές που έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε παρόμοιες πολιτιστικές δράσεις.

Ο κ. Πιμπλής δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Θελήσαμε να φτιάξουμε κάτι ουσιαστικό και ποιοτικό. Να υπάρξει μία σχέση της μαθητικής κοινότητας με τους συγγραφείς, μία διάδραση, να μπορέσουν να συνεργαστούν για ικανό διάστημα και να παράξουν ένα δικό τους έργο. Αυτό είναι μία ουσιαστική επαφή του μαθητή με το βιβλίο. Αυτό θελήσαμε να κάνουμε. Να υπάρξει μία επίδραση την οποία τα παιδιά θα μπορούν να θυμούνται και να την αξιοποιούν από δω και εμπρός στην καθημερινότητά τους. Το φεστιβάλ βιβλίου Χανίων μαζί με τους εκπαιδευτικούς των σχολείων και τη μαθητική κοινότητα γενικά προσπαθεί να φέρει τα παιδιά κοντά στο βιβλίο με έναν ουσιαστικό τρόπο. Γιατί σήμερα είναι, πιστεύουμε, όλο και πιο αναγκαίο να υπάρχει το βιβλίο στην καθημερινότητα του παιδιού και αν υπάρχει στην καθημερινότητα του παιδιού θα υπάρχει και στην καθημερινότητα όλων μας στο μέλλον».

Το μέλος της ομάδας του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, Παυλίνα Μάρβιν, σημείωσε ότι για πρώτη φορά, στο πλαίσιο του 5ου Φεστιβάλ Βιβλίου, παρουσιάστηκαν οι «Βιβλιομαχίες».

«Παρακολουθήσαμε εφτά διαφορετικές σχολικές ομάδες που παρουσίασαν τις δουλειές τους με καλλιτεχνικό και διεπιστημονικό τρόπο. Οι δουλειές αυτές βασίζονται σε εργαστήρια που συντόνισαν και σχεδίασαν διακεκριμένες και διακεκριμένοι συγγραφείς κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Ελπίζουμε πως οι “Βιβλιομαχίες” θα ταξιδέψουν σε πολλά διαφορετικά σχολεία της Κρήτης και θα συνεχίσουν το ταξίδι τους για πολλά χρόνια».

ΣΕ ΚΟΜΙΚ Η ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΚΑΛΥΒΕΣ

Οι μαθητές από το δημοτικό σχολείο Καλυβών συμμετείχαν στη δημιουργία ενός κόμικ, το οποίο βασίστηκε σε βιωματικές ιστορίες και αναμνήσεις από την τοπική κοινωνία και τις οικογένειές τους. Η διαδικασία περιλάμβανε τη συλλογή πρωτογενούς υλικού μέσω συνεντεύξεων, την επεξεργασία των πληροφοριών και, τέλος, την εικονογράφηση των ιστοριών με την καθοδήγηση του συγγραφέα Θανάση Πέτρο.

Η δράση είχε τίτλο: «Κόμικ- ο- ιστορίες:

Ο πολιτισμός, η ιστορία και η καθημερινή ζωή στις Καλύβες μέσα από τα μάτια των παιδιών».

Οπως είπε στους δημοσιογράφους η Εμμανουέλα, μαθήτρια της Ε’ Τάξης του σχολείου,

«επί τρεις μήνες κάναμε αυτή την έρευνα, πήραμε συνεντεύξεις από πρόσωπα των Καλυβών, τα καταγράψαμε και τα γράψαμε σε χαρτί για να τα παρουσιάσουμε. Μάθαμε πράγματα που δεν τα ξέραμε».

Ο διευθυντής του δημοτικού σχολείου Καλυβών, Χρήστος Συννεφάκης, δήλωσε ότι οι μαθητές συνέλεξαν βιωματικά στοιχεί για την ζωή του χωριού και των οικογενειών οικογενειών, τα επεξεργάστηκαν και τα μετατρέψανε σε κόμικ.

Ήταν μια πάρα πολύ δημιουργική διαδικασία και περιείχε πάρα πολλά στάδια τα οποία είχανε μεγάλο ενδιαφέρον. Δηλαδή το πρώτο στάδιο ήταν η συλλογή πληροφοριών, να πάρουν συνεντεύξεις από ανθρώπους. Άρα να συλλεχθεί το πρωτογενές υλικό, να το επεξεργαστούν και μετά να κάτσουν να φτιάξουν την ιστορία. Υπήρχε δηλαδή έτσι έντονη κινητοποίηση από την αρχή μέχρι το τέλος της διαδικασίας».

ΒΑΤΡΑΧΟΠΟΝΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΝΤΟΖΑΛΙ

«Βατραχοποντικοί σε σύγκρουση: Μια μάχη που καταλήγει σε πεντοζάλι» ήταν το θέμα της δράσης του δημοτικού σχολείου Ανώπολης Σφακίων.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους, η εκπαιδευτικός στο δημοτικό σχολείο Ανώπολης, Μαρία Μαρκετάκη, περιέγραψε τη συμμετοχή των μαθητών σε αυτή την πρωτότυπη καλλιτεχνική δράση που αναπληρώνει την έλλειψη θεατρικής αγωγής στο σχολικό πρόγραμμα. Μέσα από ένα δημιουργικό εργαστήριο, τα παιδιά προετοίμασαν ένα παραστατικό δρώμενο το οποίο βασίζεται αποκλειστικά στην κίνηση του σώματος και στους ήχους, χωρίς τη χρήση λόγου. Η θεματολογία επικεντρώνεται σε έναν πόλεμο που καταλήγει σε πεντοζάλι.

Στο δρώμενο συμμετείχε η Ενωση Σφακιανών Χανίων και της Ομοσπονδίας Ριζίτικου, ο πρόεδρος της οποίας, Ευτύχης Κοπασάκης, σημείωσε ότι μαζί με τους μαθητές από το δημοτικό σχολείο Ανώπολης, αναδεικνύεται η διαχρονική σημασία του ριζίτικου τραγουδιού.

«Το τραγούδι ήταν και παραμένει πάντα επίκαιρο στα γεγονότα που συμβαίνουν στην καθημερινότητα του ανθρώπου», είπε ο κ. Κοπασάκης. «Τα παιδιά προβληματίζονται πάντα για το θέμα του πολέμου και καλά κάνουν γιατί είναι ένα σημείο που επιφέρει πολλές δυσκολίες στον ανθρώπων τη ζωή», τόνισε ενώ, απαντώντας σε ερώτηση των «Χανιώτικων νέων», υπογράμμισε πως οι κρητικοί χοροί και το ριζίτικο συγκινούν τα παιδιά. «Ιδιαίτερα δε στο δημοτικό σχολείο της Ανώπολης, που υπάρχει μια δραστήρια εκπαιδευτικός, τα παιδιά μαθαίνουν από νωρίς και μπαίνουν στην εισαγωγή του τραγουδιού. Τους αρέσει».

Οι υπόλοιπες παρουσιάσεις είχαν την εξής θεματολογία:

•«Τα εμπόδια γίνονται γέφυρες» από το δημοτικό Σχολείο Δραπανιά.

•Από τον Ιούδα του Καζαντζάκη…στη σύγχρονη σχολική ζωή (Γυμνάσιο Καντάνου, ΕΠΑΛ Καντάνου, Γυμνάσιο Παλαιόχωρας).

•Άκου τα δέντρα (Γυμνάσιο Αλικιανού).

•Ήχοι και στίχοι με ταυτότητα (ΓΕΛ Σούδας).

•Ξέρω τι θέλω (;) (ΓΕΛ Νέας Κυδωνίας).

«ΔΥΝΑΜΩΝΕΙ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ»

Σε δηλώσεις του ο δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, τόνισε ότι

"το φεστιβάλ βιβλίου Χανίων δυναμώνει όλο το χρόνο με παρουσία σε ολόκληρο το νομό και είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι καθώς το αποτύπωμά του περνάει πλέον στους μαθητές και στη νέα γενιά.

Μέσα από αυτό το νέο πρόγραμμα καταφέραμε να φέρουμε σε επαφή καταξιωμένους συγγραφείς από όλη την Ελλάδα με τη μαθητική κοινότητα του νομού Χανίων και τώρα παρουσιάζουμε το αποτέλεσμα αυτής της αλληλεπίδρασης. Στόχος του δήμου Χανίων είναι να καθιερωθεί ως μία ετήσια δραστηριότητα, την οποία όπως φαίνεται την αγκαλιάζουν ήδη τα σχολεία μας».

Χανιώτικα νέα - 2/5/2026

Link: https://www.haniotika-nea.gr/vivliomachies-sta-chania-me-paroysiaseis-apo-mathites/

Από την Ανώπολη στο Ηράκλειο με τα πόδια! – Ο Θεοχάρης Αθητάκης τιμά την επέτειο της μάχης στην Κράπη

Με ξεχωριστό τρόπο ο Σφακιανός, Θεοχάρης Αθητάκης, τιμά τη μνήμη του ήρωα Γιάννη Δασκαλογιάννη και την επέτειο της μάχης στην Κράπη το 1770 ενάντια στους Τούρκους εισβολείς. Ξεκίνησε στις 6 το πρωί της Κυριακής (26/4/2026) από τη γενέτειρα του, την Ανώπολη Σφακίων για να διανύσει με τα πόδια απόσταση 153 χιλιομέτρων και να καταλήξει στο άγαλμα του Δασκαλογιάννη, στην πλατεία Δασκαλογιάννη του Ηρακλείου. Συγκινητικές στιγμές εκτυλίχθηκαν το πρωί όταν μαθητές του δημοτικού σχολείου της Ανώπολης του προσέφεραν ανθοδέσμη την οποία θα αφήσει στο άγαλμα του Δασκαλογιάννη. Ο Θεοχάρης Αθητάκης, ο οποίος είναι αθλητής υπεραποστάσεων, πέρυσι είχε κάνει την αντίστροφη διαδρομή: από το Ηράκλειο στα Σφακιά. Τον κ. Αθητάκη συνάντησe το μεσημέρι ο δήμαρχος Σφακίων, Γιάννης Ζερβός, ο οποίος μιλώντας στα «Χανιώτικα νέα» τον συνεχάρη για την πρωτοβουλία του. Οπως μας είπε ο κ. Ζερβός, «ο Θεοχάρης είχε επαναλάβει την ίδια διαδρομή  από Ηράκλειο έως Σφακιά πέρυσι τιμώντας τον Γιάννη Δασκαλογιάννη. Φέτος ξεκίνησε από τη γενέτειρα του, την Ανώπολη, όπου τον περίμεναν παιδιά από το δημοτικό σχολείο και του προσέφερεαν μια ανθοδέσμη για να τη μεταφέρει στο άγαλμα Δασκαλογιάννη στην πλατεία Δασκαλογιάννη του Ηρακλείου. Στην Κράπη τον συνάντησα περίπου στη 1 το μεσημέρι, όπου κατέθεσε στεφάνι και συνέχισε τη διαδρομή του». Ο κ. Αθητάκης θα περάσει από τους δήμους του νομού Ρεθύμνου οι οποίοι έχουν ενημερωθεί για την πρωτοβουλία του και θα καταλήξει στο Ηράκλειο. Ο κ. Ζερβός τόνισε ότι ο Θεοχάρης Αθητάκης τιμά την ιστορική επέτειο και την μάχη στην Κράπη. «Με αυτή του την ενέργεια τιμά τη μνήμη των ηρωικών προγόνων μας που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για αξίες όπως η ελευθερία και η αξιοπρέπεια. Του αξίζουν πολλά συγχαρητήρια».
Link: https://www.haniotika-nea.gr/apo-tin-anopoli-sto-irakleio-me-ta-podia-o-theocharis-athitakis-tima-tin-epeteio-tis-machis-stin-krapi/

Πολιτισμός και ύπαιθρος

Τα πολιτιστικά δρώµενα είναι δεδοµένα και συχνά στις πόλεις, όχι όµως και στην ύπαιθρο. Κι όµως, τα τελευταία χρόνια κάτι κινείται στην ύπαιθρο των Χανίων. Και αυτό είναι πολύτιµο καθώς προωθεί θετικά πρότυπα στην νεολαία και συντελεί τα µέγιστα στην πολιτισµική αναβάθµιση των χωριών µας.

Για παράδειγµα:
•Στο Καστέλλι Κισσάµου εδώ και χρόνια δραστηριοποιούνται θεατρικές και άλλες οµάδες πολιτισµού.
•Στη Ρόκα Κισσάµου οι Γιορτές Ρόκκας όχι µόνον αποτελούν σηµαντικό πολιτιστικό θεσµό αλλά και προσελκύουν επισκέπτες από όλη την Κρήτη, την Ελλάδα και το εξωτερικό. Είναι µια συνάντηση κοινωνίας και πολιτισµού στα χωριά Ρόκκας και Κεράς στην Κίσσαµο Χανίων.
• Στο ∆ροµόνερο δηµιουργήθηκε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Ελαιουργείον» για να σωθεί από την ερήµωση το παλιό ελαιουργείο Ζυµπραγού.
• Στις Βουκολιές του ∆ήµου Πλατανιά, ευχάριστα µας εκπλήσσουν εκδηλώσεις που πραγµατοποιούνται το τελευταίο διάστηµα. Στο Πολύκεντρο Βουκολιών η τελευταία εκδήλωση είναι η έκθεση σύγχρονης τέχνης «ΚΥΘέΡΙΑ ΑΦΡΟ∆ίΤΗ ΙΙ – Από το Κρυφό Ερωτικό Πάθος στη ∆ιαδικτυακή Αναζήτηση του Έρωτα», που εγκαινιάστηκε προ ηµερών µε διάρκεια έως 20 Μαΐου 2026.
• Στα Ντουλιανά του Αποκόρωνα κάθε καλοκαίρι αναπτύσσονται σηµαντικές πολιτιστικές δράσεις.
Αξίζει εύφηµος µνεία σε όλους όσοι ασχολούνται µε τον πολιτισµό στα χωριά. Γιατί έτσι όχι µόνον στηρίζεται η ύπαιθρος αλλά διαµορφώνονται και οι όροι για την ουσιαστική πολιτισµική της ανάπτυξη.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ

(Χανιώτικα νέα - 23/4/2026)

Link: https://www.haniotika-nea.gr/politis-os-kai-ypaithros/

Χανιά 1962 – Βόλτα στο λιμάνι (Βίντεο)

Σύντομο “ταξίδι” στα Χανιά και στο ενετικό λιμάνι μιας άλλης εποχής, του 1962, αποτελεί το βουβό έγχρωμο φιλμ 8 mm (διάρκειας 63 δευτερολέπτων) από το Αρχείο του Dr. Γ. Χατζηδάκη που ανέβηκε στο Διαδίκτυο, όπως αναφέρουν τα Χανιώτικα νέα.
Περιγράφοντας το φιλμ το Aylon Film Archives, αναφέρει:
«Βρισκόμαστε στα Χανιά στην Κρήτη.
Το φιλμ ανοίγει με ένα πανοραμικό πλάνο του λιμανιού της παλιάς πόλης που αποτελεί το ομορφότερο και πιο τουριστικό σημείο των Χανίων.
Ο φακός απαθανατίζει δυο γυναίκες που θαυμάζουν τη θέα έχοντας φόντο το ενετικό φρούριο Φιρκά.
Στην συνέχεια περπατάνε και πίσω τους ξεχωρίζει ο Αιγυπτιακός φάρος του 19ου αιώνα που είναι ένα χαρακτηριστικό μνημείο του λιμανιού.
Ένα ακόμα πλάνο του φρουρίου και απόψεις του λιμανιού, με τις δυο γυναίκες να έχουν σταθεί στην άκρη της εξέδρας και έπειτα η εικόνα αλλάζει με δυο άντρες να συζητούν μεταξύ τους μπροστά απ’ το κατάστημα της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.
Το φιλμ κλείνει με τον κινηματογραφιστή να μας δείχνει δυο περαστικούς και έναν άντρα με την παραδοσιακή φορεσιά της Κρήτης να απομακρύνονται».
Δείτε το βίντεο:

Link1: https://www.haniotika-nea.gr/chania-1962-volta-sto-limani-vinteo/?utm_source=Feedelio&utm_medium=social&utm_campaign=facebook

Link2: http://www.aylonfilmarchives.com/index.html

Νέο τραγούδι: «Δεν μπορώ να σε ξεχάσω» από την Ελ. Τσαλιγοπούλου και τον Κώστα Λειβαδά (βίντεο)

Περισσότερες από 10.000 προβολές στο Διαδίκτυο έχει ήδη το νέο τραγούδι της Ελένης Τσαλιγοπούλου σε μουσική Κώστα Λειβαδά και στίχους Αγλαΐας Σφήκα: «Δεν μπορώ να σε ξεχάσω».

Πρόκειται για το δεύτερο τραγούδι από την καινούργια τους δουλειά που θα κυκλοφορήσει σύντομα στο σύνολό της.

Το «Δεν μπορώ να σε ξεχάσω» είναι χασάπικο με τους στίχους της Αγλαΐας Σφήκα να “μιλάνε” στην καρδιά των ακροατών:

Μα δε μπορώ να σε ξεχάσω καρδιά μου

Κι είναι η χαρά μου μισή

Και με πονάει τόσο που είσαι μακρυά μου

Τώρα ειδικά πιο πολύ

Μα δε μπορώ να σε ξεχάσω καρδιά μου

Γίνε στεριά μου ξανά

Τ αφήνω όλα πίσω να ‘ρθεις κοντά μου

Έλα, δεν είναι αργά…

Οπως σημειώνει ο Κώστας Λειβαδάς η παρουσίαση και κυκλοφορία του τραγουδιού μαζί με ολόκληρο το δίσκο που θα έχει τίτλο: “Ριγιούνιον” θα γίνει στις αρχές Μαίου.