ΙΤΕ: Αστρονόμοι ανακάλυψαν δίδυμο γιγάντιων μελανών οπών που χορεύουν αγκαλιασμένες στην καρδιά μακρινού γαλαξία

Με τη συνεργασία του ΙΤΕ και του Πανεπιστημίου Κρήτης, αστρονόμοι ανακάλυψαν δίδυμο γιγάντιων μελανών οπών που χορεύουν αγκαλιασμένες στην καρδιά μακρινού γαλαξία!
Οπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση:
Κλειδωμένες σε ένα επικό κοσμικό βαλς 9 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά, δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες φαίνεται να περιφέρονται η μία γύρω από την άλλη κάθε δύο χρόνια. Τα δύο ογκώδη σώματα έχουν το καθένα εκατοντάδες εκατομμύρια φορές τη μάζα του ήλιου μας και χωρίζονται από απόσταση περίπου πενήντα φορές εκείνης μεταξύ του ήλιου μας και του Πλούτωνα (5,9 δις χιλιόμετρα). Όταν το ζεύγος συγχωνευθεί σε περίπου 10.000 χρόνια, η τιτάνια σύγκρουση θα ταρακουνήσει τον ίδιο τον χωροχρόνο, στέλνοντας βαρυτικά κύματα σε όλο το σύμπαν.
Στην παρούσα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Astrophysical Journal Letters, ομάδα αστρονόμων από 11 Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα, μεταξύ των οποίων το Ινστιτούτο Αστροφυσικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ-ΙΑ) και το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, ανακάλυψε τις υπερμεγέθεις μελανές οπές να περιφέρονται περιοδικά, ανά δυο έτη, μέσα στον κβάζαρ PKS 2131-021. Οι κβάζαρ είναι υπέρλαμπρα αντικείμενα στους πυρήνες γαλαξιών, όπου μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα καταβροχθίζει υλικό από έναν δίσκο σκόνης και αερίων που την περιβάλλει. Σε ορισμένα κβάζαρ, η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα δημιουργεί έναν πίδακα που εκτοξεύεται με ταχύτητα κοντά σ’ αυτήν του φωτός. Οι αστρονόμοι γνώριζαν ήδη ότι κάποιοι κβάζαρς θα μπορούσαν να φιλοξενούν δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες όπου η μία περιστρέφεται γύρω από την άλλη, αλλά η εύρεση αποδεικτικών στοιχείων γι’ αυτό είχε αποδειχθεί δύσκολη ως τώρα.
Οι περισσότεροι γαλαξίες, αν όχι όλοι, διαθέτουν τερατώδεις μαύρες τρύπες στους πυρήνες τους, συμπεριλαμβανομένου του Γαλαξία μας. Όταν οι γαλαξίες συγχωνεύονται, οι μαύρες τρύπες τους «βυθίζονται» στη μέση του νεοσύστατου γαλαξία και τελικά ενώνονται μεταξύ τους για να σχηματίσουν μια ακόμη πιο τεράστια σε μάζα μαύρη τρύπα. Καθώς οι μαύρες τρύπες κινούνται σπειροειδώς η μία προς την άλλη, διαταράσσουν όλο και περισσότερο τον ιστό του χωροχρόνου, εκπέμποντας βαρυτικά κύματα, τα οποία προβλέφθηκαν για πρώτη φορά από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν πριν από περισσότερα από 100 χρόνια. Αν και, μέχρι στιγμής, δεν έχουν καταγραφεί βαρυτικά κύματα από περιστρεφόμενα ζεύγη τόσο μεγάλης μάζας, ο PKS 2131-021 παρέχει τον πιο πολλά υποσχόμενο στόχο.
Η επιτυχία της ανακάλυψης του διδύμου αυτού, οφείλεται σε παρατηρήσεις από την εκπομπή ραδιοκυμάτων από τον κβάζαρ PKS 2131-021, οι οποίες εκτείνονται σε μια περίοδο 45 χρόνων. Σύμφωνα με τη μελέτη, ένας ισχυρός πίδακας που προέρχεται από μία από τις δύο μαύρες τρύπες, μετακινείται μπρος-πίσω λόγω της τροχιακής κίνησης του ζεύγους. Αυτό προκαλεί περιοδικές αλλαγές στη φωτεινότητα του κβάζαρ. Πέντε διαφορετικά παρατηρητήρια κατέγραψαν αυτές τις ταλαντώσεις.
«Το φως από τον PKS 2131-021 μεταβάλλεται όχι μόνο περιοδικά, αλλά και ημιτονοειδώς. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα μοτίβο που μπορούμε να παρακολουθούμε συνεχώς με την πάροδο του χρόνου». αναφέρει ο συντονιστής του προγράμματος Tony Readhead, ομότιμος καθηγητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνια (Caltech) των ΗΠΑ και επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Αστροφυσικής στο ΙΤΕ, ο οποίος συγκρίνει το σύστημα του πίδακα που κινείται εμπρός και πίσω με ένα ρολόι που χτυπά, όπου κάθε κύκλος αντιστοιχεί στη διετή τροχιά των μαύρων οπών.
Η ανακάλυψη δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τα υψηλής ποιότητας δεδομένα από ένα μεγάλο πρόγραμμα για τη μελέτη της εκπομπής ραδιοκυμάτων από μαύρες τρύπες, το οποίο λειτουργεί από το 2008. Χρησιμοποιώντας το ραδιοτηλεσκόπιο 40 μέτρων στην κοιλάδα Owens Valley της Καλιφόρνια για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο οι μαύρες τρύπες μετατρέπουν το υλικό με το οποίο «τρέφονται» σε πίδακες, το πρόγραμμα αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της στενής συνεργασίας μεταξύ του Caltech και της ομάδας Αστροφυσικής στο Ινστιτούτο Αστροφυσικής του ΙΤΕ και στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
«Το να μπορείς όχι μόνο να ανακαλύψεις μια τόσο ασυνήθιστη πηγή, αλλά και να καταλάβεις τις φυσικές διεργασίες που την παράγουν, ήταν ένα από τα πιο συναρπαστικά αποτελέσματα που προέκυψαν από αυτό το πρόγραμμα», ανέφερε η Βάσω Παυλίδου, καθηγήτρια του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης και συνεργαζόμενη ερευνήτρια του ΙΤΕ-ΙΑ.
Στη μελέτη αυτή συμμετείχαν επίσης ο Ιωάννης Λιοδάκης, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Φινλανδικό Κέντρο Αστρονομίας με την ESO, και διακεκριμένος διδάκτορας του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, και ο Sebastian Kiehlmann, μεταδιδάκτορας του Ινστιτούτου Αστροφυσικής του ΙΤΕ.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Astrophysical Journal Letters με τίτλο “The Unanticipated Phenomenology of the Blazar PKS 2131-021: A Unique Super-Massive Black hole Binary Candidate” και χρηματοδοτήθηκε από το Caltech, το Max Planck Institute for Radio Astronomy, το National Science Foundation, την NASA, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC), το ΕΛΙΔΕΚ, το ΙΤΕ, την Ακαδημία της Φινλανδίας, την ANID-FONDECYT (Agencia Nacional de Investigación y Desarrollo-Nacional de Desarrollo Científico y Tecnológico στη Χιλή), το Natural Science and Engineering Council του Canada, και το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.
Link στη δημοσίευση: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ac504b

Επανεκλέχθηκε Πρόεδρος του ΙΤΕ ο Νεκ. Ταβερναράκης

Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Κρήτης, Νεκτάριος Ταβερναράκης, επανεκλέχθηκε ομόφωνα την Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου, Διευθυντής της Κεντρικής Διεύθυνσης και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΤΕ.
Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση του Ιδρύματος, «η εκλογή έγινε από επταμελή Επιτροπή Κριτών, αποτελούμενη από κορυφαίους Έλληνες επιστήμονες και ακαδημαϊκούς, με Πρόεδρο τον Δρ. Γεώργιο Παυλάκη, Επικεφαλής του τμήματος Ανθρώπινων Ρετροϊών στο Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ.
Η επανεκλογή του κ. Ταβερναράκη αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση των σημαντικών αναπτυξιακών πρωτοβουλιών που έλαβε και του έργου που επιτέλεσε στο ΙΤΕ, κατά το σύντομο χρονικό διάστημα της πρώτης θητείας του. Αποτελεί ταυτόχρονα επιβράβευση της αδιάληπτης προσφοράς του σε ερευνητικό επίπεδο, η οποία έχει αναγνωριστεί διεθνώς με πολυάριθμα βραβεία και διακρίσεις, όπως η πρόσφατη εκλογή του ως Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας και ως διακεκριμένου μέλους του Αμερικανικού Οργανισμού για την Προώθηση της Επιστήμης».

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Είναι επίσης Τακτικός Καθηγητής Μοριακής Βιολογίας Συστημάτων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης, Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ΒιοΠληροφορική της Ιατρικής Σχολής, και Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ, όπου ηγείται του Εργαστηρίου Νευρογενετικής και Γήρανσης. Σπούδασε Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, είναι διδάκτορας του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκπόνησε μεταδιδακτορικές σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη λειτουργία και την παθοφυσιολογία του νευρικού συστήματος. Με τις επιστημονικές του μελέτες, έχει συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση των μηχανισμών νευροεκφυλισμού, μνήμης και μάθησης, καθώς και της γήρανσης. Έχει επίσης συνεισφέρει στην ανάπτυξη καινοτόμων πειραματικών εργαλείων και μεθόδων για τη μελέτη του νευρικού συστήματος και της βιολογίας του κυττάρου.
Είναι εκλεγμένο Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, εκλεγμένο Μέλος και Αντιπρόεδρος του Επιστημονικού Συμβούλιου του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Έρευνας (ERC), καθώς και εκλεγμένο Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO), του Αμερικανικού Οργανισμού για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS), της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Γερμανίας (Leopoldina), της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών (EASA) και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Academia Europaea). Έχει επίσης διατελέσει Διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ.
Έχει βραβευτεί με σημαντικές διεθνείς κι εθνικές διακρίσεις. Είναι ο πρώτος Έλληνας Ερευνητής που έχει λάβει δυο επιχορηγήσεις για Καταξιωμένους Ερευνητές από το ERC, ενώ έχει επίσης χρηματοδοτηθεί από το ειδικό πρόγραμμα για την Προώθηση της Καινοτομίας του ERC. Μεταξύ άλλων, έχει τιμηθεί με το Ακαδημαϊκό Βραβείο Ιατρικής και Βιολογίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη στον τομέα των Βιοϊατρικών Επιστημών, το Βραβείο Έρευνας Friedrich Wilhelm Bessel του ιδρύματος Alexander von Humboldt της Γερμανίας, το Επιστημονικό Βραβείο του Εμπειρίκειου Ιδρύματος, το Αρεταίειο Βραβείο Ιατροβιολογικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, το Βραβείο Νέου Ερευνητή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO), το Ερευνητικό Βραβείο Galien Scientific Research Award, και το Βραβείο Helmholtz International Fellow Award.

(Χανιώτικα νέα web - 12/12/2020)

Link: https://www.haniotika-nea.gr/epaneklechthike-proedros-toy-ite-o-nek-tavernarakis/

ΙΤΕ: Οι βλάβες στο DNA συνδέονται με γήρανση και καρκινογένεση

Ο καθ. Γιώργος Γαρίνης

H φθορά στο DNA επηρεάζει τον μεταβολισμό και επιφέρει τη γήρανση, σύμφωνα με νέα ανακάλυψη ερευνητών του ΙΤΕ.
Οπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης, οι βλάβες στο DNA συνδέονται άρρηκτα με τη γήρανση και την καρκινογένεση. Το DNA εκτίθεται αδιάκοπα σε γενοτοξικούς παράγοντες που προσβάλλουν την εύθραυστη δομή του, παρεμποδίζοντας τη λειτουργία κάθε κυττάρου. Για την επιδιόρθωση των βλαβών στο DNA, τα κύτταρα ενεργοποιούν μια σειρά επιδιορθωτικών μηχανισμών που έχουν την ικανότητα να το επαναφέρουν στην αρχική του μορφή. Οι ασθενείς με μεταλλαγές σε γονίδια που εμπλέκονται σε επιδιορθωτικούς μηχανισμούς γερνούν πρόωρα ενώ εκδηλώνουν αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκινογένεσης. Πρόσφατη έρευνα στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας Έρευνας (ΙΤΕ), τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύονται σήμερα στο έγκριτο περιοδικό Nature Communications, από τις Δρ. Εύη Γουλιελμάκη και Άννα Ιωαννίδου μαζί με τον επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας καθηγητή Γιώργο Γαρίνη, οδήγησε στην ανακάλυψη ότι οι βλάβες

Η Δρ Εύη Γουλιελμάκη

του DNA σε κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος όπως τα μακροφάγα, προκαλούν την έκκριση μικρών κυστιδίων που λέγονται εξωσώματα, τα οποία κυκλοφορούν στο αίμα και απορροφούνται από πλήθος άλλων κυττάρων, προκαλώντας την απορρόφηση γλυκόζης. Οι ερευνητές έδειξαν ότι η απορρόφηση γλυκόζης από τα κύτταρα προκαλεί χρόνια φλεγμονή, η οποία σχετίζεται με πλήθος παθήσεων στην τρίτη ηλικία. Τα αποτελέσματα εξηγούν, για πρώτη φορά, πώς οι γενετικές βλάβες μπορούν να επιφέρουν δραματικές αλλαγές στον μεταβολισμό μας κατά τη γήρανση, ενώ εξηγούν ικανοποιητικά γιατί η συχνότητα παθήσεων που σχετίζονται με τη χρόνια φλεγμονή αυξάνει προοδευτικά με την πάροδο του χρόνου.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής, εμπλέκουν για πρώτη φορά τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης βλαβών με μεταβολικές παθήσεις στον άνθρωπο και αναμένεται να ανοίξουν νέους δρόμους για την πρόληψη ή τη θεραπεία νοσημάτων που σχετίζονται με τη χρόνια φλεγμονή, ρίχνοντας φως στη διαδικασία της γήρανσης και σε μηχανισμούς καρκινογένεσης στον άνθρωπο.

Η Δρ Αννα Ιωαννίδου

Στη συγκεκριμένη ερευνητική προσπάθεια συμμετείχαν επίσης η Δρ. Μαρία Τσεκρέκου, η Δρ.
Καλλιόπη Στρατήγη. Η Ιωάννα Πουτακίδου, η Δρ. Κατερίνα Γκιρτζιμανάκη, ο καθηγητής Μιχάλης Αϊβαλιώτης, ο καθηγητής Κωσταντίνος Ευαγγέλου, ο Δρ. Παντελής Τοπάλης, η Dr. Janine Altmüller, ο καθηγητής Βασίλης Γοργούλης και η Δρ. Γεωργία Χατζηνικολάου.
Το άρθρο στο Nature Communications: https://www.nature.com/articles/s41467-019-13894-9
(Χανιώτικα νέα web - 2/1/2020)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/ite-oi-vlaves-sto-dna-syndeontai-me-giransi-kai-karkinogenesi/

Διεθνής διάκριση για τον πρόεδρο του ΙΤΕ Κρήτης

Σημαντική διάκριση πέτυχε ο πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Κρήτης, κ. Νεκτάριος Ταβερναράκης καθώς εκλέχθηκε Τακτικό Μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών (European Academy of Sciences and Arts) στην τάξη των Φυσικών Επιστημών, έπειτα από αξιολόγηση από τη Σύγκλητο της Ακαδημίας.
Οπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΙΤΕ, η διεθνής αυτή διάκριση δίδεται σε επιστήμονες με γνώμονα την εξαιρετική συνεισφορά στην επιστήμη και την αποδεδειγμένη, με μελέτες και επιτεύγματα αιχμής, προαγωγή των θετικών επιστημών. Αποτελεί δε αναγνώριση της επιστημονικής αριστείας και του υψηλού επιπέδου έρευνας που γίνεται στο ΙΤΕ και το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών έχει ως στόχο την προώθηση της επιστημονικής και της κοινωνικής ανάπτυξης. Μέλη της είναι κορυφαίοι επιστήμονες, οι οποίοι χαίρουν διεθνούς αναγνώρισης για το επιστημονικό τους έργο και διακρίνονται για τη διεξαγωγή υψηλής στάθμης καινοτόμου έρευνας. H Ακαδημία αριθμεί περί τα 2.000 Μέλη, εκ των οποίων 34 έχουν τιμηθεί με το βραβείο Νόμπελ.
Η επίσημη τελετή υποδοχής του Κυρίου Ταβερναράκη ως Νέου Μέλους της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών πρόκειται να γίνει στο Salzburg της Αυστρίας, στις 2 Μαρτίου 2019.
Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθυντής της Κεντρικής Διεύθυνσης του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Είναι επίσης Τακτικός Καθηγητής Μοριακής Βιολογίας Συστημάτων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης, Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ΒιοΠληροφορική της Ιατρικής Σχολής, και Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ, όπου ηγείται του Εργαστηρίου Νευρογενετικής και Γήρανσης. Σπούδασε Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, είναι διδάκτορας του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκπόνησε μεταδιδακτορικές σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη λειτουργία και την παθοφυσιολογία του νευρικού συστήματος. Με τις επιστημονικές του μελέτες, έχει συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση των μηχανισμών νευροεκφυλισμού, μνήμης και μάθησης, καθώς και της γήρανσης. Έχει επίσης συνεισφέρει στην ανάπτυξη καινοτόμων πειραματικών εργαλείων και μεθόδων για τη μελέτη του νευρικού συστήματος και της βιολογίας του κυττάρου. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες επιστημονικά συγγράμματα σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, καθώς και πολλά εκλαϊκευτικά επιστημονικά άρθρα σε ελληνικά και διεθνή έντυπα. Η ερευνητική του δραστηριότητα έχει αναγνωριστεί διεθνώς και υποστηρίζεται με χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από διεθνείς οργανισμούς και από την Ελληνική Κυβέρνηση. Είναι εκλεγμένο μέλος του Επιστημονικού Συμβούλιου του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Έρευνας (ERC), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO), της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών (EASA) και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Academia Europaea). Έχει επίσης διατελέσει Διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ. Για το σύνολο της επιστημονικής του συνεισφοράς, έχει βραβευτεί με σημαντικές διεθνείς κι εθνικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων δυο επιχορηγήσεις, για Καταξιωμένους Ερευνητές, και χρηματοδότηση από το ειδικό πρόγραμμα για την Προώθηση της Καινοτομίας του ERC. Έχει επίσης τιμηθεί με το Ακαδημαϊκό Βραβείο Ιατρικής και Βιολογίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη στον τομέα των Βιοϊατρικών Επιστημών, το Βραβείο Έρευνας Friedrich Wilhelm Bessel του ιδρύματος Alexander von Humboldt της Γερμανίας, το Επιστημονικό Βραβείο του Εμπειρίκειου Ιδρύματος, το Αρεταίειο Βραβείο Ιατροβιολογικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, το Βραβείο Νέου Ερευνητή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO), το Ερευνητικό Βραβείο Galien Scientific Research Award, το Βραβείο Helmholtz International Fellow Award, τη Μεταδιδακτορική Υποτροφία του διεθνούς οργανισμού Human Frontier Science Program Organization (HFSPO), το Βραβείο Ερευνητικής Αριστείας του ΙΤΕ, το Τιμητικό Βραβείο Education Business Award, καθώς και το Βραβείο Ακαδημαϊκής Επίδοσης από το Μεταπτυχιακό Ερευνητικό Πρόγραμμα επιχορηγήσεων Dr. Frederick Valergakis της Ελληνικής Πανεπιστημιακής Λέσχης της Νέας Υόρκης.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε τη σχετική ιστοσελίδα της  Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών: https://www.euro-acad.eu

Το ΙΤΕ χαρτογράφησε τις καμένες εκτάσεις σε Αττική και Αποκόρωνα

Σε χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων σε Αττική και Αποκόρωνα προχώρησε το Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης και Εφαρμογών σε Αστικό και Φυσικό Περιβάλλον (rslab), του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ITE) της Κρήτης.
Στους χάρτες του ΙΤΕ αποτυπώνεται το μέγεθος της καταστροφής μετά τις πρόσφατες πυρκαγιές.
Στον χάρτη από την πρόσφατη φονική πυρκαγιά στην Ανατολική Αττική αποτυπώνεται η καμένη έκταση η οποία ανέρχεται στα 13.000 στρέμματα. Η δορυφορική λήψη που χρησιμοποιήθηκε για την

αποτύπωση αυτή, πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιουλίου 2018.
Στον χάρτη από την πληγείσα περιοχή στις Βρύσες του Δήμου Αποκορώνου, όπως σημειώνει ο ερευνητής του Εργαστήριου Τηλεπισκόπησης και
Εφαρμογών σε Αστικό και Φυσικό Περιβάλλον του ΙΤΕ, Δημήτρης Πουρσανίδης, είναι χαρακτηριστική η μορφή των καμένων εκτάσεων όπως αυτή διαμορφώθηκε από την ένταση του ανέμου και τη συνεχή εναλλαγή της στην περιοχή. Η συνολική έκταση ανέρχεται στα 1430 στρέμματα. Η δορυφορική λήψη που χρησιμοποιήθηκε για την αποτύπωση αυτή, πραγματοποιήθηκε στις 29 Ιουλίου 2018.
Αλλος χάρτης αποτυπώνει την έκταση που κατέκαψε η πρόσφατη φονική πυρκαγιά στην Ανατολική Αττική και η οποία ανέρχεται στα 13.000 στρέμματα. Η δορυφορική λήψη που χρησιμοποιήθηκε για την αποτύπωση αυτή, πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιουλίου 2018.
Σύμφωνα με τον κ. Πουρσανίδη, το Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης και Εφαρμογών σε Αστικό και Φυσικό Περιβάλλον (http://rslab.gr), του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών του ITE, «σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, όπως οι πρόσφατες πυρκαγιές, έχει το δυναμικό να προβεί στην άμεση χαρτογράφηση των πληγέντων εκτάσεων, με χρήση παρατηρήσεων από συστοιχία μικροδορυφόρων. Το δορυφορικό αυτό σύστημα παρέχει σε καθημερινή βάση, παρατηρήσεις υψηλής χωρικής διακριτικής ικανότητας (<4 p="">Σε περιπτώσεις πυρκαγιών, οι δορυφορικές αυτές καταγραφές είναι κατάλληλες για την αποτύπωση των καμένων εκτάσεων αλλά και των άκαυστων νησίδων εντός μιας μεγάλης περιοχής. Οι νησίδες αυτές συνήθως χρήζουν ιδιαίτερης μεταχείρισης, καθώς αποτελούν εστίες πρασίνου και βιοποικιλότητας. Τα γεωγραφικά δεδομένα που παράγονται από το Εργαστήριο, έχουν το δυναμικό να υποστηρίξουν τόσο την ταχεία αποτίμηση των επιπτώσεων της καταστροφής, όσο και εφαρμογές όπως ο σχεδιασμός της αποκατάστασης των καμένων εκτάσεων και η διαδικασία αποζημιώσεων καλλιεργειών».
Γ. ΛΥΒ.
(Χανιώτικα νέα - 2/8/2018)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/to-ite-chartografise-tis-kamenes-ektasis/

Η τεχνολογία στην υπηρεσία της Σαμαριάς - Νέα εργαλεία για προστασία του Εθνικού Δρυμού

Νέα εργαλεία για την προστασία του εθνικού δρυμού της Σαμαριάς και γενικότερα των Λευκών Ορέων και τη διατήρηση της βιοποικιλότητάς τους βρίσκονται σε ανάπτυξη μέσα από το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα ECOPOTENTIAL στο οποίο συμμετέχει η Ελλάδα με τρεις εταίρους.
Hδη, στο πλαίσιο του προγράμματος έχει γίνει χαρτογράφηση των θαλάσσιων παράκτιων οικοτόπων στην παράκτια ζώνη του εθνικού δρυμού, ολοκληρώθηκε η μελέτη για την διερεύνηση αλλαγών στην αλπική ζώνη των Λευκών Ορέων και προέκυψαν ενδιαφέροντα ευρήματα που συνδέονται με τις τοπικές κλιματικές συνθήκες που αναμένεται να παρουσιαστούν σε συνέδριο. Επιπλέον, σε εξέλιξη βρίσκεται μελέτη για σπάνια και ενδημικά είδη όπως είναι η σαύρα Podarcis cretensis την οποία συναντάμε κυρίως στην Δυτική Κρήτη ενώ στα Λευκά Ορη υπάρχει σημαντικός πληθυσμός.
Μάλιστα, να σημειώσουμε ότι ο εθνικός δρυμός της Σαμαριάς είναι η μοναδική περιοχή μελέτης στην Ελλάδα στο πλαίσιο του προγράμματος στο οποίο εντάσσονται άλλες 23 προστατευόμενες περιοχές σε Ευρώπη, Αφρική και Καραϊβική. Από την Ελλάδα στο πρόγραμμα συμμετέχουν το Eργαστήριο Tηλεπισκόπησης και Εφαρμογών σε Αστικό και Φυσικό Περιβάλλον (http://rslab.gr) του Ιδρύματος Τεχνολογίας Έρευνας  (ΙΤΕ), το Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) και η εταιρία ΑΡΑΤΟΣ Τεχνολογίες Α.Ε. Επίσης συνεργάζεται ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού της Σαμαριάς.
Οπως λέει στα “Χανιώτικα νέα”, ο ερευνητής του ΙΤΕ, Δημήτρης Πουρσανίδης, ο οποίος μελετά την περιοχή των Λευκών Ορέων, «το ερευνητικό έργο ECOPOTENTIAL (http://www.ecopotential-project.eu/) χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του Ορίζοντα 2020 (Horizon 2020). Αποτελεί το μεγαλύτερο έργο στον τομέα του περιβάλλοντος με την συμμετοχή 50 φορέων από όλη την Ευρώπη ενώ συμπεριλαμβάνει 24 Προστατευόμενες Περιοχές, ως περιοχές μελέτης, στην Ευρώπη, Αφρική και Καραϊβική. Η Ελλάδα συμμετέχει με τρεις εταίρους, το Eργαστήριο Tηλεπισκόπησης και Εφαρμογών σε Αστικό και Φυσικό Περιβάλλον (http://rslab.gr) του Ιδρύματος Τεχνολογίας & Έρευνας – ΙΤΕ,  το ΕΚΕΤΑ και την ιδιωτική εταιρία ΑΡΑΤΟΣ Τεχνολογίες Α.Ε. Το έργο, ως απώτερο σκοπό έχει την χρήση δορυφορικών παρατηρήσεων και δεδομένων πεδίου για την χρήση σε οικολογικά μοντέλα και την δημιουργία υπηρεσιών για την ορθότερη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών».
ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Σε ερώτηση για τις μέχρι τώρα διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα, ο κ. Πουρσανίδης εξηγεί ότι «μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση των θαλάσσιων παράκτιων οικοτόπων στην παράκτια ζώνη του πάρκου από το Eργαστήριο Tηλεπισκόπησης και Εφαρμογών σε Αστικό και Φυσικό Περιβάλλον (http://rslab.gr) με την χρήση δορυφορικών δεδομένων, στην περιοχή μεταξύ της Χώρας Σφακίων έως τον κόλπο του Φοίνικα καθώς εκεί εντοπίζονται σημαντικά λιβάδια ποσειδωνίας (σ.σ.: Τα λιβάδια ποσειδωνίας ειναι οι κοινώς επονομαζόμενες φυκιάδες της θάλασσας. Αποτελούν το σημαντικότερο παράκτιο θαλάσσιο οικοσύστημα στην Μεσόγειο αλλά και σε παγκόσμια κλίματα – δίπλα δίπλα με τους κοραλλιογενείς σχηματισμούς).
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν σε επιστημονικό περιοδικό. Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την διερεύνηση ύπαρξης αλλαγής στο δενδροόριο (treeline change) της αλπικής ζώνης των Λευκών Ορέων με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα αποτελέσματα, όπως το γεγονός πως από το 1945 έως σήμερα, υπάρχει μια σταθερότητα στο δενδροόριο (δενδροόριο ειναι το ανώτερο σημείο σε ένα βουνό που μπορεί να μεγαλώσει ένα δένδρο το οποίο έχει ύψος 2 μέτρα. Πριν απο το δενδροόριο ειναι το δασοόριο που χαρακτηρίζει την ζώνη που μπορεί να αναπτυχθεί ένα δάσος ως συμπαγής μάζα. Μετα απο αυτό αρχίζει η ζώνη του δενδροορίου), κάτι που έρχεται σε αντίθεση με άλλες μελέτες από άλλες περιοχές της Ευρώπης και Ασίας. Τα ευρήματα συνδέονται με τις τοπικές κλιματικές συνθήκες αλλά και με την αλλαγή στη χρήση των δασών από πηγή υλικών δόμησης και θέρμανσης σε εγκατάλειψη και πύκνωση. Τα αποτελέσματα θα παρουσιασθούν στο συνέδριο της Ελληνικής Οικολογικής Εταιρίας που θα λάβει χώρα στο Ηράκλειο Κρήτης τον Οκτώβριο».
Τέλος, ο ίδιος συμπληρώνει ότι «μια σειρά από μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη εξετάζοντας σπάνια και ενδημικά είδη όπως είναι η ενδημική σαύρα Podarcis cretensis». Όλα τα αποτελέσματα θα τροφοδοτήσουν σχέδια διατήρησης και διατήρησης της βιοποικιλότητας του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς.
ΣΤΟΧΟΙ
Ο κ. Πουρσανίδης επισημαίνει ότι «το ECOPOTENTIAL στοχεύει στο να δημιουργήσει νέα εργαλεία πέραν της σύγχρονης τεχνολογίας και ένα ενοποιημένο πλαίσιο για την μελέτη και διαχείριση των οικοσυστημάτων των προστατευόμενων περιοχών. Κύρια μέσα ανάπτυξης νέων εργαλείων είναι η δορυφορική τηλεπισκόπηση με επίκεντρο τα δεδομένα που προέρχονται από την συστοιχία δορυφόρων Copernicus Sentinel 1, Copernicus Sentinel 2, Landsat OLI/TIRS, Landsat TM5, MODIS Terra & Aqua καθώς και άλλα δεδομένα. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η ανοιχτή πρόσβαση από όλους τους πολίτες (open access data).
Ο Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς αποτελεί μια από τις 24 περιοχές μελέτης και την μοναδική στην Ελλάδα. Σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς, μια σειρά από μελέτες είναι σε εξέλιξη αναφορικά με χερσαία και παράκτια θαλάσσια οικοσυστήματα καθώς και σπάνια και ενδημικά είδη πανίδας & χλωρίδας».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ
(Χανιώτικα νέα - 13/7/2018)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/i-technologia-stin-ipiresia-tis-samarias/

Νέοι δρόμοι μέσα από τη συνεργασία των ερευνητικών ιδρυμάτων - Τεχνολογία αιχμής από το Πολυτεχνείο Κρήτης

Νέους δρόμους στην τοπική οικονομία και στην προσέλκυση επενδύσεων αναμένεται να ανοίξει η συνεργασία των επτά εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων της Κρήτης (ΙΤΕ, Πολυτεχνείο, Πανεπιστήμιο, ΤΕΙ, Ινστιτούτο ΕΛΓΟ “Δήμητρα”, ΕΛΚΕΘΕ, ΜΑΙΧ) που αναπτύσσεται με επιτυχία!
Την ίδια ώρα, το Πολυτεχνείο Κρήτης εξάγει τεχνολογία αιχμής! Με σύστημα που αναπτύχθηκε στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) και ήδη χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα γίνεται διάγνωση καρκίνου.
Οι επισημάνσεις αυτές έγιναν χθες το απόγευμα στο πλαίσιο εσπερίδας που πραγματοποιήθηκε στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Χανίων με αφορμή τη συνεργασία του Πολυτεχνείου Κρήτης με το Νορβηγικό Πανεπιστήμιο University of Agder.
Παράλληλα, έγινε αναφορά στη συγκεκριμένη συνεργασία ενώ συμμετείχαν από το Νορβηγικό Πανεπιστήμιο οι καθηγητές Dmytro Yakovenko και Martin Wulf Gerdes.
Ο καθηγητής της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) του Πολυτεχνείου Κρήτης, Κωνσταντίνος Μπάλας, παρουσίασε νέες τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί στη Σχολή αναφορικά με τη μη επεμβατική διαγνωστική του καρκίνου και, όπως σημείωσε, έχουν οδηγήσει όχι μόνο σε ακαδημαικές διακρίσεις αλλά και στην ανάπτυξη διεθνών προϊόντων που έχουν εγκριθεί στις ΗΠΑ, παράγονται στη Σουηδία και χρησιμοποιούνται από τον ιατρικό κόσμο. Πρόκειται για συστήματα υπερφασματικής απεικόνισης που μπορούν να ανιχνεύσουν μικροδομικές και βιοχημικές αλλοιώσεις που προηγούνται της νεοπλασίας, χωρίς να παρθεί δείγμα ιστού. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «στην Αμερική αυτή τη στιγμή έχουν εξεταστεί πάνω από 14.000 γυναίκες».
Η σύμβουλος μεταφοράς τεχνολογίας στο δίκτυο “ΠΡΑΞΗ” του ΙΤΕ, Μαρία Μακριδάκη, παρουσίασε το πρόγραμμα συνεργασίας όλων των εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων της Κρήτης με σκοπό την ανάδειξη της κρητικής οικονομίας.
Η ίδια σημείωσε ότι «από τον Ιανουάριο έχουμε ένα υπογεγραμμένο μνημόνιο συνεργασίας για να προχωρήσουμε τη συνεργασία αυτή και έχουμε ήδη τις πρώτες δράσεις οι οποίες αφορούν την εδραίωση επενδυτικών ταμείων».
Η κ. Μακριδάκη τόνισε ότι το σχέδιο αυτό υποστηρίζεται από την Περιφέρεια Κρήτης καθώς «με τη σύμπραξη των ερευνητικών οργανισμών σε συνεργασία με τα Επιμελητήρια και τις επιχειρήσεις της Κρήτης μπορούμε να έχουμε τη μεταφορά τεχνολογίας από τα ιδρύματα στις επιχειρήσεις με σκοπό την ανάδειξη της τοπικής οικονομίας. Επιπλέον, το να προσελκύσουμε επενδυτές στην Κρήτη ανοίγει νέους δρόμους για την οικονομία της Περιφέρειας, θα ανοίξουν νέες θέσεις εργασίας. Θέλουμε να προσελκύσουμε καινοτόμες εταιρείες από το εξωτερικό και έχουν γίνει ήδη βήματα προς αυτή την κατεύθυνση».
Ο καθηγητής της Σχολής Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης και επιστημονικός υπεύθυνος του Σπιτιού Καινοτομίας του Πολυτεχνείου Κρήτης, Φώτης Πασιούρας, αναφερόμενος στα στοιχεία για την έρευνα και ανάπτυξη σε σχέση με το ΑΕΠ, επισήμανε ότι «η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην καλύτερη θέση, αλλά η Κρήτη βρίσκεται σε μια από τις καλύτερες θέσεις στην Ελλάδα το οποίο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα Πανεπιστήμια». Επίσης, ανέφερε ότι σε καλό σημείο βρίσκεται η καινοτομία των επιχειρήσεων στην Κρήτη.
Σε χαιρετισμό του αλλά και σε δηλώσεις του ο πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης, Βαγγέλης Διαμαντόπουλος, υπογράμμισε ότι στους στόχους του Πολυτεχνείου είναι η στήριξη της καινοτομίας και να μπορέσουν φοιτητές, ερευνητές και καθηγητές, «να μετουσιώσουν τα ερευνητικά τους αποτελέσματα σε προιόντα και υπηρεσίες που να έχουν εμπορικό χαρακτήρα».
Στη συνεργασία του Πολυτεχνείου με το Νορβηγικό Πανεπιστήμιο αναφέρθηκε ο καθηγητής Νίκος Νικολαίδης ο οποίος υπογράμμισε ότι εντάσσεται σε ένα πρόγραμμα διμερών σχέσεων που χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και αποσκοπεί στο «να δούμε τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των δύο ιδρυμάτων και κατά πόσο μπορούμε να συνεργαστούμε σε θέματα καινοτομίας και επιχειρηματικότητας».
Σε χαιρετισμό του ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης, Σ. Σοφιανός, τόνισε την ανάγκη συνεργασίας των επιχειρήσεω με τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα για την ανάπτυξη νέων προϊόντων ή μεθόδων παραγωγής.
Σε χαιρετισμό του προέδρου του ΕΒΕΧ, Αντ. Ροκάκη, τον οποίο μετέφερε ο συνεργάτης του, Ηλίας Κυριακόπουλος, τονίζεται ότι «τα ανώτατα ιδρύματα αποτελούν μήτρες δημιουργικότητας ενισχύοντας την έρευνα, το επιμελητήριο δε, ως ο κατεξοχήν αρμόδιος φορέας της επιχειρηματικότητας, οφείλει να είναι ο δίαυλος που θα διασυνδέει την καινοτόμο ιδέα με τη βιομηχανία και το επιχειρείν γενικότερα».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ
(Χανιώτικα νέα - 21/4/2018)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/nei-dromi-gia-tin-topiki-ikonomia/

Το ΙΤΕ στην υψηλότερη θέση της κατάταξης Webometrics για τα Ερευνητικά Κέντρα

Στην υψηλότερη θέση βρίσκεται το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας σύμφωνα με το Ranking Web of Research Centers, που το κατατάσσει πρώτο (1o) στην Ελλάδα, 55ο στην Ευρώπη και 142ο στη διεθνή κατάταξη σε σύνολο 7.953 Ερευνητικών Κέντρων παγκοσμίως.
Οπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του ΙΤΕ, "σημαντικό στοιχείο στην αξιολόγηση αυτή αποτελεί το γεγονός ότι η κατάταξη των Ερευνητικών Φορέων βασίζεται κυρίως στις σημαντικές τους ερευνητικές επιδόσεις αλλά και σε δεδομένα που αφορούν τη συνεισφορά τους στην εκπαίδευση, την παρουσία τους στην παγκόσμια Ερευνητική Κοινότητα και τη διάχυση του επιστημονικού τους έργου.
Το ΙΤΕ, που αριθμεί περίπου 1.300 μέλη, βρίσκεται σταθερά στην κορυφή των αξιολογήσεων που διενεργούνται σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, σε ένα περιβάλλον άκρως ανταγωνιστικό, γεγονός που αποδεικνύει το υψηλό επίπεδο του ερευνητικού του δυναμικού, της συνέργειας των Ινστιτούτων του, και της διοικητικής του οργάνωσης. «Αυτή η επιβράβευση της Αριστείας, που έρχεται από ανεξάρτητες διεθνείς πηγές, μας δίνει το κίνητρο να συνεχίζουμε τη δυναμική μας πορεία ξεπερνώντας τις δυσκολίες, πιστοί στις αρχές που έχουν καταστήσει το ΙΤΕ πρωτοπόρο Ερευνητικό Κέντρο – κοιτίδα καινοτομίας, μάθησης και γνώσης», δήλωσε ο Πρόεδρος του ΙΤΕ, καθ. Νεκτάριος Ταβερναράκης.
Η παγκόσμια κατάταξη “Ranking Web of Research Centers”, η οποία κλείνει ήδη μια 10ετία παρουσίας, θεωρείται από τις πλέον αξιόπιστες διεθνώς. Ανανεώνεται κάθε 6 μήνες και στόχο έχει να προάγει τη διάχυση του ερευνητικού έργου με όρους ελεύθερης πρόσβασης στο διαδίκτυο και αλλού, αναδεικνύοντας, με αντικειμενικούς μετρήσιμους δείκτες, τα επιτεύγματα των Ερευνητικών Κέντρων ανά την υφήλιο".
Η θέση του ΙΤΕ στην Ευρώπη: http://research.webometrics.info/en/Europe
Η θέση του ΙΤΕ στην Ελλάδα: http://research.webometrics.info/en/Europe/Greece

Το πρώτο στην Ελλάδα Κέντρο Εξατομικευμένης Ιατρικής για ανάλυση DNA αναπτύσσεται στην Κρήτη

Το πρώτο στην Ελλάδα Κέντρο Εξατομικευμένης Ιατρικής, που είναι η ιατρική του μέλλοντος και το οποίο θα αναλύει το DNA των ασθενών για να δίνει τις καταλληλότερες θεραπείες, αναπτύσσεται στην Κρήτη.
Το ίδιο Κέντρο θα είναι σε θέση μέσα από την ανάλυση του DNA, να κάνει έγκαιρη διάγνωση ασθενειών ακόμα και από την παιδική ηλικία του ανθρώπου.
Το Κέντρο θα δημιουργηθεί στο Ηράκλειο από το Ιδρυμα Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης -ένα από τα κορυφαία παγκοσμίως ερευνητικά ιδρύματα- σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ).
Ηδη, για τη δημιουργία του Κέντρου έχει εγκριθεί χρηματοδότηση από το υπουργείο Υγείας ενώ θα χρηματοδοτηθεί και από ευρωπαϊκές ανταγωνιστικές πηγές που έχει εξασφαλίσει το ΙΤΕ.
Τα παραπάνω γνωστοποιήθηκαν στο πλαίσιο διάλεξης του προέδρου του ΙΤΕ, καθηγητή Μοριακής Βιολογίας Συστημάτων και διευθυντή ερευνών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας, Νεκτάριου Ταβερναράκη, στην επιστημονική διημερίδα με θέμα: «Διεπιστημονική εκπαίδευση για τη θεραπεία των νεοπλασματικών νοσημάτων», που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου (ΚΑΜ), στο Μεγάλο Αρσενάλι στα Χανιά.
ΠΩΣ ΘΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ
Μιλώντας στα «Χανιώτικα νέα», ο κ. Ταβερναράκης εξήγησε ότι στο συγκεκριμένο ιατρικό Κέντρο θα δημιουργηθεί «μια πλατφόρμας ανάλυσης DNA για κλινική χρήση. Θα διαβάζεται το DNA των ασθενών και με βάση την πληροφορία από την ανάλυση του DNA θα μπορεί ο κλινικός γιατρός να αποφασίσει τι είναι καλύτερο να δοθεί ως θεραπεία στον ασθενή, γιατί ανάλογα με τα γονίδια που κουβαλάμε μπορεί να έχουμε διαφορετική απόκριση σε διαφορετικά φάρμακα. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό να το γνωρίζει ο γιατρός για να κάνει αποτελεσματικά τη δουλειά του».
«Σε δεύτερο βαθμό –συνέχισε ο πρόεδρος του ΙΤΕ- μπορεί αυτή η πληροφορία να χρησιμοποιηθεί για έγκαιρη διάγνωση ακόμα και από την παιδική μας ηλικία. Γιατί με το DNA που κουβαλάμε γεννιόμαστε. Οπότε αναλύοντας το DNA από πολύ νωρίς, μπορεί κανείς να εντοπίσει προδιάθεση για συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, προδιάθεση για νευροεκφυλιστικά νοσήματα, όπως νόσος Αλτσχάιμερ, νόσος Πάρκισον και άλλες ασθένειες και έτσι από πολύ νωρίς να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Είτε να αναβάλει την εμφάνιση των ασθενειών αυτών, είτε χρησιμοποιώντας κατάλληλες προληπτικές μεθόδους, να αναστείλει την εμφάνισή τους».
Ο κ. Ταβερναράκης ανέφερε το παράδειγμα της Αντζελίνας Τζολί η οποία «για προληπτικούς λόγους, όταν διαπιστώθηκε ότι στο DNA της έφερε το γονίδιο που ήταν υπεύθυνο για τον καρκίνο του μαστού, έκανε προληπτικά μαστεκτομή προκειμένου να μην έχει την πιθανότητα να πάθει αυτή την ασθένεια αργότερα στη ζωή της».
ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «τέτοιου είδους δραστικές παρεμβάσεις είναι μια από τις περιπτώσεις που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η πληροφορία από την ανάλυση DNA αλλά η πιο σημαντική χρήση της πληροφορίας αφορά κυρίως την επιλογή των αποτελεσματικών φαρμάκων».
Και εξήγησε: «Βλέπουμε για παράδειγμα ότι σε κάποιες μορφές καρκίνου, ένας ασθενής παίρνει ένα φάρμακο το οποίο είναι στον ίδιο πολύ αποτελεσματικό και σχεδόν θεραπεύει τον καρκίνο και κάποιος άλλος ασθενής με το ίδιο φάρμακο και έχοντας την ίδια μορφή καρκίνου, όχι μόνο δεν θεραπεύεται, αλλά αντίθετα επιδεινώνεται και το φάρμακο μπορεί να τον σκοτώσει. Η χημειοθεραπεία είναι μια βαριά θεραπεία. Μπορεί να οδηγήσει σε πολύ ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Τι συμβαίνει, λοιπόν και ενώ στον ένα ασθενή δουλεύει το φάρμακο, στον άλλο δεν δουλεύει. Αυτό που γίνεται είναι ότι ο καθένας από ‘μας είναι φτιαγμένος διαφορετικά. Aλλα γονίδια κουβαλάει ο ένας, άλλα ο άλλος και αλλιώς δουλεύουν τα φάρμακα στον έναν και στον άλλον. Αυτό είναι που λέμε εξατομικευμένη ιατρική. Δηλαδή, ιατρική η οποία θα αντιμετωπίζει τον ασθενή σαν μια ειδική περίπτωση. Ολοι μας είμαστε διαφορετικές περιπτώσεις γιατί κανείς από ΄μας δεν κουβαλάει το ίδιο DNA. Ακόμα και τα ομοζυγωτικά δίδυμα έχουν διαφορές στο πώς εκδηλώνουν και εμφανίζουν τις ασθένειες. Οπότε είναι πολύ σημαντικό λοιπόν να το ξέρουμε αυτό. Γι΄ αυτό θέλουμε να κάνουμε αυτό το Κέντρο».
Καταλήγοντας ο κ. Ταβερναράκης εξήγησε ότι «για να ξεκινήσει το Κέντρο, κατ’ αρχήν από το υπουργείο Υγείας υπάρχει μια χρηματοδότηση για το κομμάτι της Κρήτης, ύψους γύρω στα 2 εκατομμύρια ευρώ αλλά επίσης και από ευρωπαϊκές ανταγωνιστικές πηγές που έχει εξασφαλίσει το ΙΤΕ» και συμπλήρωσε:
«Αυτά τα Κέντρα δεν είναι στατικά. Πρέπει να παρακολουθούν τις εξελίξεις με δεδομένο ότι συνεχώς εμφανίζονται νέες μέθοδοι, νέοι τρόποι ανάλυσης».
ΠΡΩΤΙΕΣ
Στην διάλεξή του ο κ. Ταβερναράκης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην καλή συνεργασία ανάμεσα στο ΙΤΕ και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, ως παράδειγμα για το πώς δύο φορείς του Δημοσίου μπορούν να δουλέψουν αρμονικά μαζί και υπογράμμισε ότι δεν μπορεί η έρευνα να είναι ξεκομμένη από την Παιδεία.
Σήμερα, όπως είπε ο κ. Ταβερναράκης, το ΙΤΕ αποτελεί Κέντρο Επιστημονικής και Τεχνολογικής Αριστείας καθώς:
-Κατατάσσεται πρώτο μεταξύ των Ερευνητικών Κέντρων της Ελλάδας, σε όλες τις συγκριτικές αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν από διεθνείς επιτροπές τα τελευταία 20 έτη.
-Κατατάσσεται πρώτο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μεταξύ όλων των Ελληνικών Ερευνητικών Ιδρυμάτων και Πανεπιστημίων.
-Μαζί με το Πανεπιστήμιο Κρήτης κατατάχθηκαν πρώτα στο Nature INDEX, μεταξύ των 10 καλύτερων ερευνητικών φορέων της Ελλάδας.
-Διαθέτει εγκαταστάσεις τεχνολογίας και οι ερευνητές του έχουν εξασφαλίσει εξαιρετικά ανταγωνιστικές χρηματοδοτήσεις.
Ο κ. Ταβερναράκης υπογράμμισε επίσης τη συμβολή του ΙΤΕ στην περιφερειακή ανάπτυξη ενώ αναφέρθηκε σε εμβληματικές πρωτοβουλίες στους τομείς του Πολιτισμού σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, της Ιατρικής σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας και της Αγροδιατροφής σε συνεργασία με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Οσο για το πώς αντιμετωπίζει το κράτος την έρευνα στη χώρα, ο κ. Ταβερναράκης ανέφερε ένα παράδειγμα: Το 2013 το τακτικό προσωπικό του ΙΤΕ ήταν 361 άτομα, το κόστος της μισθοδοσίας 11,1 εκατομμύρια ευρώ και η δημόσια επιχορήγηση 7,2 εκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή πιο χαμηλή ακόμα και από το κόστος μισθοδοσίας. Οι πρωτοβουλίες του τακτικού προσωπικού όχι μόνο κάλυψαν το υπολειπόμενο κόστος μισθοδοσίας αλλά δημιούργησαν 888 πρόσθετες θέσεις εργασίας (συνολικό προσωπικό 1249) και συνολικές επιστροφές στην Πολιτεία από φόρους και εισφορές, 10,1 εκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή, πόσο μεγαλύτερο από αυτό της χρηματοδότησης εκείνου του έτους.
Σχετικά με το όραμά του για το ΙΤΕ, όπως ο ίδιος ανέφερε, είναι η δημιουργία και διατήρηση ενός περιβάλλοντος που ευνοεί τη μάθηση, την έρευνα και την καινοτομία, ως πυλώνες περιφερειακής, εθνικής και ευρωπαϊκής κοινωνικό-οικονομικής ανάπτυξης.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ
(Χανιώτικα νέα 23/10/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/kentro-exidikevmenis-iatrikis-stin-kriti/

Διεθνές βραβείο στον πρόεδρο του ΙΤΕ Κρήτης για πρωτοποριακά ερευνητικά επιτεύγματα

Νέα σημαντική διάκριση κατέκτησε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης, καθηγητής Νεκτάριος Ταβερναράκης, ο οποίος τιμάται με το Διεθνές Επιστημονικό Βραβείο Helmholtz International Fellow Award για τα πρωτοποριακά ερευνητικά του επιτεύγματα, σχετικά με τη γήρανση και το μεταβολισμό, το νευροεκφυλισμό, τη μάθηση και τη μνήμη.
Το συγκεκριμένο βραβείο απευθύνεται σε κορυφαίους επιστήμονες από όλο τον κόσμο, οι οποίοι διακρίνονται σε σημαντικούς κι επίκαιρους ερευνητικούς τομείς. Το βασικό κριτήριο επιλογής είναι η ακαδημαϊκή αριστεία και η διεθνής καταξίωση.
Σε σχετική ανακοίνωση του ΙΤΕ, αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι «η Ένωση Helmholtz είναι ο μεγαλύτερος επιστημονικός οργανισμός της Γερμανίας και διεξάγει έρευνα αιχμής σε πεδία που αφορούν άμεσα τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κοινωνία, η επιστήμη και η οικονομία. Συγκεντρώνει 18 ερευνητικά κέντρα, με περισσότερους από 38.000 εργαζόμενους και ετήσιο προϋπολογισμό άνω των 4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ως ένα από τους βασικούς της στόχους, η Ένωση Helmholtz έχει θέσει τη συνεργασία με τους καλύτερους επιστήμονες ανά τον κόσμο. Για το σκοπό αυτό, έχει καθιερώσει το Διεθνές Επιστημονικό Βραβείο Helmholtz International Fellow Award. Το Βραβείο απευθύνεται σε κορυφαίους επιστήμονες από όλο τον κόσμο, οι οποίοι διακρίνονται σε σημαντικούς κι επίκαιρους ερευνητικούς τομείς. Το βασικό κριτήριο επιλογής είναι η ακαδημαϊκή αριστεία και η διεθνής καταξίωση. Οι βραβευόμενοι λαμβάνουν τιμητική αμοιβή ύψους 20.000 €. Επιπλέον τους παρέχεται η δυνατότητα να πραγματοποιήσουν την έρευνα τους σε ένα ή περισσότερα Κέντρα Helmholtz, της Γερμανίας. Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης επιλέχθηκε για να λάβει το βραβείο για τα πρωτοποριακά ερευνητικά του επιτεύγματα, σχετικά με τη γήρανση και το μεταβολισμό, το νευροεκφυλισμό, τη μάθηση και τη μνήμη».
Οπως σημειώνεται στο δελτίο Τύπου του ΙΤΕ, «ο Νεκτάριος Ταβερναράκης είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθυντής της Κεντρικής Διεύθυνσης του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Είναι επίσης Τακτικός Καθηγητής Μοριακής Βιολογίας Συστημάτων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης, Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ΒιοΠληροφορική της Ιατρικής Σχολής, και Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ, όπου ηγείται του Εργαστηρίου Νευρογενετικής και Γήρανσης. Σπούδασε Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, είναι διδάκτορας του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκπόνησε μεταδιδακτορικές σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη λειτουργία και την παθοφυσιολογία του νευρικού συστήματος. Με τις επιστημονικές του μελέτες, έχει συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση των μηχανισμών νευροεκφυλισμού, μνήμης και μάθησης, καθώς και της γήρανσης. Έχει επίσης συνεισφέρει στην ανάπτυξη καινοτόμων πειραματικών εργαλείων και μεθόδων για τη μελέτη του νευρικού συστήματος και της βιολογίας του κυττάρου. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες επιστημονικά συγγράμματα σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, καθώς και πολλά εκλαϊκευτικά επιστημονικά άρθρα σε ελληνικά και διεθνή έντυπα. Η ερευνητική του δραστηριότητα έχει αναγνωριστεί διεθνώς και υποστηρίζεται με χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από διεθνείς οργανισμούς και από την Ελληνική Κυβέρνηση. Είναι εκλεγμένο μέλος του Επιστημονικού Συμβούλιου του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Έρευνας (ERC), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO) και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Academia Europaea). Έχει επίσης διατελέσει Διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ. Για το σύνολο της επιστημονικής του συνεισφοράς, έχει βραβευτεί με σημαντικές διεθνείς κι εθνικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων χρηματοδότηση από το ειδικό πρόγραμμα για την Προώθηση της Καινοτομίας και δυο επιχορηγήσεις, για Καταξιωμένους Ερευνητές του ERC. Είναι δε από τους πρώτους στην Ευρώπη που έχουν πετύχει 2 επιχορηγήσεις από το εξαιρετικά ανταγωνιστικό αυτό πρόγραμμα, και ο μόνος μέχρι στιγμής στην Ελλάδα. Έχει επίσης τιμηθεί με το Ακαδημαϊκό Βραβείο Ιατρικής και Βιολογίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη στον τομέα των Βιοϊατρικών Επιστημών, το Βραβείο Έρευνας Friedrich Wilhelm Bessel του ιδρύματος Alexander von Humboldt της Γερμανίας, το Επιστημονικό Βραβείο του Εμπειρίκειου Ιδρύματος, το Αρεταίειο Βραβείο Ιατροβιολογικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, το Ερευνητικό Βραβείο Galien Scientific Research Award, το Βραβείο Helmholtz International Fellow Award, το Βραβείο Νέου Ερευνητή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO), τη Μεταδιδακτορική Υποτροφία του διεθνούς οργανισμού Human Frontier Science Program Organization (HFSPO), καθώς και το Βραβείο Ερευνητικής Αριστείας του ΙΤΕ».
Γ. ΛΥΒ.
(Χανιώτικα νέα web - 20/7/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/diethnes-vravio-ston-proedro-tou-ite-kritis-gia-protoporiaka-erevnitika-epitevgmata/

Ερευνα ΙΤΕ Κρήτης: Στρες και πείνα επηρεάζουν μνήμη και μάθηση

Το στρες αλλά και η πείνα επηρεάζουν τη μνήμη και τη μάθηση.
Αυτό κατέδειξε μελέτη ερευνητών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύονται σήμερα σε ένα από τα πιο έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά, το Cell Metabolism.
Μάλιστα, τα αποτελέσματα της έρευνας, σύμφωνα με το ΙΤΕ, αναμένεται ότι θα αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση σοβαρών νοσημάτων όπως αυτιστικά και καταθλιπτικά σύνδρομα, διπολικές διαταραχές και μαθησιακές ανωμαλίες, με στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Η μελέτη αποκαλύπτει έναν νέο, κεντρικό μηχανισμό ρύθμισης του μεταβολισμού των νευρικών κύτταρων στον εγκέφαλο θηλαστικών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε από το Ιδρυμα Τεχνολογίας Ερευνας, «οι ερευνητές του ΙΜΒΒ-ΙΤΕ, Δρ. Βασιλική Νικολετοπούλου και Δρ. Νεκτάριος Ταβερναράκης (Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης και Πρόεδρος του ΙΤΕ), με τους συνεργάτες τους, Καθηγητές Κυριακή Σιδηροπούλου (Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης), Γιάννη Δαλέζιο (Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης) και τη Δρ. Εμμανουέλα Καλλέργη (ΙΜΒΒ), έδειξαν ότι η έλλειψη θρεπτικών ουσιών επηρεάζει επιλεκτικά την διαδικασία της αυτοφαγίας σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου».
Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι «αυτοφαγία είναι η διαδικασία μέσω της οποίας το ίδιο το κύτταρο αποικοδομεί συστατικά του, όπως πρωτεΐνες, λιπίδια και άλλα μακρομόρια, καθώς και κατεστραμμένα ή περιττά οργανίδια. Στους περισσότερους ιστούς η αυτοφαγία ελέγχεται από την διαθεσιμότητα θρεπτικών ουσιών, και από στρεσογόνους παράγοντες. Δυσλειτουργία της αυτοφαγίας στον εγκέφαλο πειραματοζώων οδηγεί σε αυτιστικές συμπεριφορές και
προκαλεί βλάβες στα νευρικά κύτταρα. Επίσης, ασθενείς με αυτισμό φέρουν μεταλλαγές σε γονίδια αυτοφαγίας. Πάρα το σημαντικό της ρόλο όμως, η ρύθμιση της αυτοφαγίας στον εγκέφαλο δεν είχε μέχρι σήμερα διερευνηθεί επαρκώς.
Τα ευρήματα της νέας έρευνας αποκαλύπτουν ότι σε δυο περιοχές του εγκεφάλου που ευθύνονται για τις γνωστικές λειτουργίες και τη μνήμη (φλοιό και ιππόκαμπο), η νηστεία προκαλεί αναχαίτιση της αυτοφαγίας, γεγονός που οδηγεί στην ενδυνάμωση των συνάψεων (σημείων επαφής) των νευρικών κυττάρων και τη βελτίωση της μνήμης. Αυτά τα σημαντικά αποτελέσματα εμπλέκουν για πρώτη φορά τη διαδικασία της αυτοφαγίας στην επικοινωνία μεταξύ νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο και τη ρύθμιση της μνήμης κάτω από συνθήκες στρες. Ο χαρακτηρισμός των μηχανισμών που ελέγχουν την αυτοφαγία στον εγκέφαλο είναι καθοριστικής σημασίας για την κατανόηση των περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων που μπορεί να διαταράξουν την αυτοφαγία κατά την διάρκεια της νευρικής ανάπτυξης, και να επηρεάσουν τη νευρική υγεία».
Γ. ΛΥΒ.
(Χανιώτικα νέα web - 6/7/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/erevna-ite-kritis-stres-ke-pina-epireazoun-mnimi-ke-mathisi/

Ερευνήτρια του ΙΤΕ Κρήτης μέλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας

Ερευνήτρια του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας της Κρήτης (ITE-ΙΜΒΒ) εκλέγεται μέλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (ΕΜΒΟ).
Πρόκειται για την διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας, Δρ. Παναγιώτα Ποϊράζη.
Οπως ανακοινώθηκε από το ΙΤΕ, το ΕΜΒΟ προωθεί την αριστεία στις επιστήμες της ζωής και περιλαμβάνει περισσότερα από 1700 μέλη. Η Δρ. Ποϊράζη συμπεριλαμβάνεται στους 65 άριστους ερευνητές που εκλέχθηκαν για το 2017.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «στόχος του ΕΜΒΟ είναι να υποστηρίξει ταλαντούχους ερευνητές σε όλα τα στάδια της καριέρας τους και να βοηθήσει στη διαμόρφωση ενός Ευρωπαϊκού περιβάλλοντος επιστημονικής αριστείας. Η Δρ. Ποϊράζη έλαβε την εξαιρετικά τιμητική και ανταγωνιστική αυτή διάκριση ως αναγνώριση των αφοσιωμένων και μακροχρόνιων ερευνών της που χαρακτηρίζονται από υψηλού κύρους επιτεύγματα στην κατανόηση του ρόλου των δενδριτών στη μνημονική λειτουργία νευρικών κυκλωμάτων».
Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται ότι «η Δρ. Ποϊράζη ηγείται του εργαστηρίου Υπολογιστικών Νευροεπιστημών του ΙΜΒΒ-ΙΤΕ. Η έρευνά της εστιάζεται στην κατανόηση της συμβολής των δενδριτών στην επεξεργασία πληροφοριών στον εγκέφαλο, τη μάθηση και τη δημιουργία μνημών μέσω της χρήσης υπολογιστικών μοντέλων. Η Δρ. Ποϊράζη έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία για τη συμβολή της στις Νευροεπιστήμες, συμπεριλαμβανομένων του βραβείου Νέων Ερευνητών του EMBO το 2005, δυο υποτροφίες Marie Curie (2002 & 2008), τη βραβείο Starting Grant του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC) το 2012 και το βραβείο Νέων Κυπρίων Ερευνητών «Μανώλης Χριστοφίδης» το 2014. Είναι μέλος του AcademiaNet, ενός Ευρωπαϊκού δικτύου εξαιρετικών γυναικών επιστημόνων, της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Νέων Ερευνητών, της Ομάδας Νέων Ερευνητών του Παγκόσμιου Οικονομικού Οργανισμού και του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αριστείας FENS-Kavli Network of Excellence».
Γ. ΛΥΒ.
(Χανιώτικα νέα web - 16/6/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/erevnitria-tou-ite-kritis-melos-tou-evropaikou-organismou-moriakis-viologias/

Τον δρόμο για νέα γενιά αντιβιοτικών ανοίγει το ΙΤΕ Κρήτης

Τον δρόμο για την ανάπτυξη νέας γενιάς αντιβιοτικών ανοίγει μια σημαντική ανακάλυψη ερευνητών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) στο Ηράκλειο της Κρήτης.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ανάμεσα στα βακτήρια που μελετήθηκαν στο ΙΤΕ συγκαταλέγεται ο βάκιλος του άνθρακα που οδηγεί στην εκδήλωση της ασθένειας του άνθρακα για την οποία δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία – ως γνωστόν η ασθένεια του άνθρακα είναι μια επικίνδυνη, οξείας μορφής μολυσματική ασθένεια που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν ένα όπλο μαζικής καταστροφής στο βιολογικό πόλεμο.
Η έρευνα έγινε υπό τους καθηγητές Μ. Κοκκινίδη και Β. Μπουριώτη και οδήγησε στην «ανακάλυψη μιας νέας, άγνωστης μέχρι τώρα τροποποίησης (υδροξυλίωση ατόμων Cα) των αμινοξέων διαφόρων μικροοργανισμών».
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΙΤΕ, «η εξωτική από χημικής απόψεως αυτή τροποποίηση χρησιμοποιείται από παθογόνα βακτήρια, και σχηματίζει ένα νέο αμινοξύ, την 2-υδροξυπρολίνη. Η υδροξυπρολίνη παίζει έναν κεντρικό ρόλο σε πολλά άλλα συστήματα, όπως π.χ. στην αρχιτεκτονική του φυτικού κυτταρικού τοιχώματος, και σε ασθένειες όπως ο καρκίνος. Αυτή η νέου τύπου τροποποίηση παρατηρήθηκε στα ενεργά κέντρα σημαντικών ενζύμων ενισχύοντας σημαντικά τη δυνατότητα επιβίωσης των βακτηρίων όταν βρίσκονται κάτω από την πίεση των μηχανισμών άμυνας των οργανισμών που προσβάλουν».
Ο ΒΑΚΙΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ
Σχετικά με τον βάκιλο του άνθρακα, στην ανακοίνωση του ΙΤΕ αναφέρεται ότι «ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι «τα βακτήρια που μελετήθηκαν στο ΙΤΕ χρησιμοποιούν τον νέο μηχανισμό υδροξυλίωσης σε ένζυμα που εμπλέκονται σε πολλαπλούς μηχανισμούς παθογένειας, όπως στην παρόπλιση του συστήματος άμυνας του ξενιστή τους. Μεταξύ των παθογόνων αυτών βακτηρίων συγκαταλέγεται ο βάκιλος του άνθρακα που οδηγεί στην εκδήλωση της ασθένειας του άνθρακα για την οποία δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία και θεωρείται ως δυνητικό όπλο βιο-τρομοκρατίας καθώς και αρκετά άλλα παθογόνα βακτήρια που ανήκουν στον κατάλογο της World Health Organization με τους δέκα κορυφαίας προτεραιότητας στόχους για ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών. Η προοπτική ανάπτυξης νέων αντιβιοτικών αποτελεί μία σημαντική εφαρμογή της ανακάλυψης των ερευνητικών ομάδων του ΙΤΕ. Έτσι, τα αποτελέσματα που δημοσίευσαν οι ερευνητές του ΙΤΕ και του Παν/μίου Κρήτης αναμένεται να ανοίξουν νέους δρόμους στην αντιμετώπιση του άνθρακα και πολλών άλλων παθογόνων βακτηρίων».
Στην ερευνητική προσπάθεια συμμετείχαν εκτός από τους επιστημονικά υπεύθυνους καθηγητές, και οι ερευνητές Β. Φαδούλογλου, Σ. Μπαλωμένου, Μ. Αϊβαλιώτης, Ν. Κοτσιφάκη, Σ. Αρναουτέλη, Α. Τοματσίδου, Γ. Ευσταθίου, Ν. Κουντουράκης, Σ. Μηλιαρά, Σ. Μ. Γκρινιεζάκη, Α. Τσαλαφούτα, Σ. Περγαντής, Ι. Boneca και Ν. Γλυκός. Χρηματοδότηση υπήρξε από την ΕΕ μέσω του προγράμματος InnovCrete (υπεύθυνος Μ. Κοκκινίδης).
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο περιοδικό  Journal of the American Chemical Society (http://pubs.acs.org/doi/full/10.1021/jacs.6b12209).
Γ. ΛΥΒ.
(Χανιώτικα νέα web - 25/5/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/ton-dromo-gia-nea-genia-antiviotikon-anigi-to-ite-kritis/

Ερευνητικό βραβείο στον Νεκτάριο Ταβερναράκη

Με το Ερευνητικό Βραβείο Galien Scientific Research Award, τιμήθηκε ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης, Νεκτάριος Ταβερναράκης.
Η λαμπρή τελετή πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την 1η Απριλίου, υπό την Αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Προκόπη Παυλόπουλου.
Οπως ανακοινώθηκε από το ΙΤΕ, τo βραβείο Galien Scientific Research Award επιβραβεύει Έλληνες επιστήμονες ή ερευνητικές ομάδες που έχουν συμβάλει αποδεδειγμένα με επιστημονικές εργασίες αιχμής και σπουδαία επιτεύγματα στην προαγωγή των επιστημών, έχοντας οδηγήσει στην ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών, προϊόντων ή μεθόδων για τη διάγνωση ή τη θεραπεία ασθενειών, με σημαντικά οφέλη για τους συνανθρώπους μας. Ο νικητής πέρα από το χρυσό μετάλλιο των Prix Galien, επιβραβεύεται με τιμητική αμοιβή της τάξης των 10.000 €. Απονέμοντας τα βραβεία, το Ίδρυμα Galien έχει ως στόχο να ενισχύσει το δημιουργικό έργο των Ελλήνων επιστημόνων, να ανταμείψει τη συνεχή και συνεπή προσπάθεια για την ανάπτυξη της επιστήμης και του πολιτισμού και να συμβάλει στη δημιουργία νέων προτύπων στην ελληνική κοινότητα. Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης επιλέχτηκε να λάβει το βραβείο για τα σημαντικά επιστημονικά του επιτεύγματα σε σχέση με τη γήρανση, το νευροεκφυλισμό, καθώς και τη μνήμη και μάθηση.
Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθυντής της Κεντρικής Διεύθυνσης του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Είναι επίσης Τακτικός Καθηγητής Μοριακής Βιολογίας Συστημάτων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης, Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ΒιοΠληροφορική της Ιατρικής Σχολής, και Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ, όπου ηγείται του Εργαστηρίου Νευρογενετικής και Γήρανσης. Σπούδασε Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, είναι διδάκτορας του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκπόνησε μεταδιδακτορικές σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη λειτουργία και την παθοφυσιολογία του νευρικού συστήματος. Με τις επιστημονικές του μελέτες, έχει συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση των μηχανισμών νευροεκφυλισμού, μνήμης και μάθησης, καθώς και της γήρανσης. Έχει επίσης συνεισφέρει στην ανάπτυξη καινοτόμων πειραματικών εργαλείων και μεθόδων για τη μελέτη του νευρικού συστήματος και της βιολογίας του κυττάρου. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες επιστημονικά συγγράμματα σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, καθώς και πολλά εκλαϊκευτικά επιστημονικά άρθρα σε ελληνικά και διεθνή έντυπα. Η ερευνητική του δραστηριότητα έχει αναγνωριστεί διεθνώς και υποστηρίζεται με χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από διεθνείς οργανισμούς και από την Ελληνική Κυβέρνηση. Είναι εκλεγμένο μέλος του Επιστημονικού Συμβούλιου του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Έρευνας (ERC), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO) και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Academia Europaea). Έχει επίσης διατελέσει Διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ. Για το σύνολο της επιστημονικής του συνεισφοράς, έχει βραβευτεί με σημαντικές διεθνείς κι εθνικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων χρηματοδότηση από το ειδικό πρόγραμμα για την Προώθηση της Καινοτομίας και δυο επιχορηγήσεις για Καταξιωμένους Ερευνητές του ERC. Είναι δε από τους πρώτους στην Ευρώπη που έχουν πετύχει 2 επιχορηγήσεις από το εξαιρετικά ανταγωνιστικό αυτό πρόγραμμα, και ο μόνος μέχρι στιγμής στην Ελλάδα. Έχει επίσης τιμηθεί με το Ακαδημαϊκό Βραβείο Ιατρικής και Βιολογίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη στον τομέα των Βιοϊατρικών Επιστημών, το Βραβείο Έρευνας Friedrich Wilhelm Bessel του ιδρύματος Alexander von Humboldt της Γερμανίας, το Επιστημονικό Βραβείο του Εμπειρίκειου Ιδρύματος, το Αρεταίειο Βραβείο Ιατροβιολογικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, το Βραβείο Νέου Ερευνητή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (EMBO), τη Μεταδιδακτορική Υποτροφία του διεθνούς οργανισμού Human Frontier Science Program Organization (HFSPO), καθώς και το Βραβείο Ερευνητικής Αριστείας του ΙΤΕ.
Πηγή: ΙΤΕ

Ελπίδες για την πρόληψη νοσημάτων από τα ευρήματα έρευνας του ΙΤΕ Κρήτης

Φως στη διαδικασία της γήρανσης και σε μηχανισμούς καρκινογένεσης στον άνθρωπο ρίχνουν τα ευρήματα έρευνας του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης, οι ερευνητές του οποίου ανακάλυψαν νέες λειτουργίες για πρωτεΐνες που επιδιορθώνουν DNA βλάβες.
Συγχρόνως, η έρευνα αυτή, ανοίγει νέους δρόμους για την πρόληψη ή την θεραπεία νοσημάτων που σχετίζονται με διαταραχές στη διαδικασία ανάπτυξης του ανθρώπου.
Μάλιστα, τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύονται σήμερα στο έγκριτο περιοδικό Nature Cell Biology (http://www.nature.com/ncb/index.html).
Οπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΙΤΕ, οι ασθενείς που γεννιούνται με μεταλλαγές σε γονίδια που είναι υπεύθυνα για την επιδιόρθωση DNA βλαβών έχουν >2000 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του δέρματος, να γεράσουν πρόωρα ή να εκδηλώσουν σοβαρές αναπτυξιακές διαταραχές που προκαλούν το θάνατο. Αν και μέχρι σήμερα η σχέση της σταδιακής συσσώρευσης DNA βλαβών στα κύτταρα μας με το καρκίνο και τη πρώιμη γήρανση ήταν γνωστή, παρέμενε άγνωστο πως οι εγγενείς βλάβες σε επιδιορθωτικούς μηχανισμούς DNA βλαβών αλλά και οι ίδιες οι DNA βλάβες θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές ανωμαλίες κατά την ανάπτυξη.
Η έρευνα στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας, οδήγησε, σύμφωνα με την ανακοίνωση, “στην αποκάλυψη ότι δύο πρωτεΐνες, οι ERCC1 και XPF που συμμετέχουν στην επιδιόρθωση DNA βλαβών παίζουν ενεργό ρόλο στη διαδικασία της ανάπτυξης στον άνθρωπο. Τα αποτελέσματα εξηγούν για πρώτη φορά γιατί τα άτομα με μεταλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται με την επιδιόρθωση DNA βλαβών εμφανίζουν αναπτυξιακές διαταραχές τόσο σοβαρές ώστε να προκαλούν οφθαλμοφανείς μορφολογικές ανωμαλίες ή ακόμα και τον θάνατο”.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΙΤΕ, «το DNA εκτίθεται αδιάκοπα σε γενοτοξικούς παράγοντες που προσβάλλουν την εύθραυστη δομή του παρεμποδίζοντας τη λειτουργία κάθε κυττάρου. Για την επιδιόρθωση των βλαβών στο DNA, τα κύτταρα ενεργοποιούν ένα από τους πλέον διαδεδομένους μηχανισμούς στα θηλαστικά, το μηχανισμό επιδιόρθωσης νουκλεοτιδίων (nucleotide excision repair, NER). Η σπουδαιότητα του μηχανισμού NER για τον άνθρωπο είναι προφανής σε ασθενείς με μεταλλαγές σε γονίδια του NER που εμφανίζουν καρκίνο του δέρματος, γερνούν πρόωρα ή εκδηλώνουν σοβαρές αναπτυξιακές διαταραχές.
Μέχρι σήμερα, παρέμενε άγνωστο το πώς σχετίζονται οι επιδιορθωτικοί μηχανισμοί DNA βλαβών με ανωμαλίες κατά την ανάπτυξη. Χρησιμοποιώντας μεθόδους γενετικής μηχανικής, οι ερευνητές του ΙΜΒΒ Γεωργία Χατζηνικολάου και Ζήσης Αποστόλου μαζί με τον επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας στο ΙΜΒΒ-ΙΤΕ καθηγητή Γιώργο Γαρίνη κατασκεύασαν μια νέα σειρά ποντικών με ειδική ετικέτα βιοτίνης για τη σήμανση της πρωτεΐνης XPF καθώς και γενετικά τροποποιημένα ποντίκια με απαλοιφή στο γονίδιο Ercc1 του μηχανισμού NER. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι πρωτεΐνες αυτές συμμετέχουν ανεξάρτητα από την επιδιόρθωση των DNA βλαβών σε μοριακούς μηχανισμούς ανάπτυξης. Βλάβες στις συγκεκριμένες πρωτεΐνες προκαλούσαν αναπτυξιακές ανωμαλίες και οδηγούσαν σε πρώιμο θάνατο στο ποντικό.
Τα αποτελέσματα της έρευνας που δημοσιεύονται σήμερα εμπλέκουν για πρώτη φορά τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης βλαβών με τη διαδικασία της ανάπτυξης στον άνθρωπο. Tα ευρήματα αναμένεται να ανοίξουν νέους δρόμους για την πρόληψη ή την θεραπεία νοσημάτων που σχετίζονται με αναπτυξιακές ανωμαλίες ενώ ρίχνουν ουσιαστικό φως στη διαδικασία της γήρανσης και σε μηχανισμούς καρκινογένεσης στον άνθρωπο.
Στη συγκεκριμένη ερευνητική προσπάθεια συμμετείχαν επίσης η Tamara Aid-Παυλίδη, Άννα Ιωαννίδου, Ισμήνη Καρακασιλιώτη, Γιώργος Παπαδόπουλος, Μιχάλης Αϊβαλιώτης, Μαρία Τσεκρέκου, Γιάννης Στρουμπούλης και ο Θεόδωρος Κωστέας”.
Γ. ΛΥΒ.
(Χανιώτικα νέα web - 4/4/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/elpides-gia-tin-prolipsi-nosimaton-apo-ta-evrimata-erevnas-tou-ite-kritis/

Τεχνολογία του μέλλοντος από το ΙΤΕ Κρήτης

Ενα πρωτοποριακό σύστημα τρισδιάστατης καταγραφής και αναπαραγωγής ήχου σε πραγματικό χρόνο, που εντοπίζει το πλήθος και τη θέση των ομιλητών καθώς αυτοί συζητούν, αναπτύχθηκε στο Ιδρυμα Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης.
Το σύστημα με την ονομασία “ImmACS”, θα παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, στο φεστιβάλ επιστήμης (Athens Science Festival  2017, http://www.athens-science-festival.gr/ ) το οποίο πραγματοποιείται σήμερα Παρασκευή (9 π.μ.- 2 μ.μ.) και αύριο Σάββατο (11 π.μ. - 7 μ.μ.) στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων,  με τη συμμετοχή του Ινστιτούτου Πληροφορικής και του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ.
Το συγκεκριμένο σύστημα το οποίο ανέπτυξαν οι υποψήφιοι διδάκτορες στο  Εργαστήριο Επεξεργασίας Σήματος του ΙΤΕ, Δέσποινα Παυλίδη και Αναστάσιος Αλεξανδρίδης,
έχει επίσης τη δυνατότητα να εστιάζει στον ομιλητή της αρεσκείας μας και να ενισχύει ή να σιγεί τη φωνή του.  Αναπαράγει τις συνομιλίες που καταγράφει είτε από την κατεύθυνση επιθυμίας του ακροατή είτε με τα αρχικά τους χωροταξικά χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΙΤΕ, το σύστημα βρίσκει εφαρμογή στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό του αυτόματου χειρισμού συσκευών με ηχητικές εντολές σε έξυπνα σπίτια. To ImmACS παρουσιάστηκε πρόσφατα στο διεθνές συνέδριο ICASSP, 2016, Shanghai.
“ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ
ΣΚΕΨΗΣ”
Στο ίδιο φεστιβάλ θα παρουσιαστεί μια δράση του ΙΤΕ που είχε διεξαχθεί με μεγάλη επιτυχία στο Ηράκλειο στο πλαίσιο του 6ου Μαθητικού Φεστιβάλ Ψηφιακής Δημιουργίας καθώς και ως εξειδικευμένο εργαστήριο για καθηγητές Πανεπιστημίου, μεταπτυχιακούς φοιτητές και εκπαιδευτικούς στο FabLearn Europe 2016 στο Πανεπιστήμιο του Central Lancashire, Preston, UK και στο FabLearn 2016 στο Πανεπιστήμιο του Stanford με θέμα: “Γυμναστική Δημιουργικής Σκέψης”.
Η παρουσίαση θα γίνει από τον ερευνητή στο Εργαστήριο Αλληλεπίδρασης Ανθρώπου – Υπολογιστή, Δημήτρη Γραμμένο.
Σύμφωνα με το ΙΤΕ, η Γυμναστική της Δημιουργικής Σκέψης περιλαμβάνει μια σειρά από διασκεδαστικές ασκήσεις που χρησιμοποιούν πολύ απλά υλικά (χαρτί, χαρτοπετσέτες, μπαλόνια, συνδετήρες, κλπ.) και προπονούν βασικές “μυϊκές ομάδες” της Δημιουργικής Σκέψης (περιέργεια, φαντασία, ανοιχτομυαλιά, εφευρετικότητα, αντισυμβατικότητα, κλπ.).
“ΦΤΙΑΞΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΟΥ
ΒΑΚΤΗΡΙΟ”
Μια ακόμα δράση που θα παρουσιαστεί στο φεστιβάλ έχει τίτλο: “Φτιάξε το δικό σου βακτήριο” και έχει αναπτυχθεί από τον Δημήτρη Κουτσιούλη (Ειδικός Τεχνικών Επιστημών) και την Ειρήνη Στρατηδάκη (Ειδικός Τεχνικών Επιστημών) στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας. Η δράση αυτή παρέχει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να ζήσουν την εμπειρία ενός ερευνητικού εργαστηρίου καθώς «εκατομμύρια βακτήρια θα τους περιμένουν στον πάγο για να τα μεταμορφώσουν σε μικροβιοεργοστάσια. Καθοδηγούμενοι από ομάδα ερευνητών οι επισκέπτες θα έχουν την δυνατότητα να δουλέψουν με εξειδικευμένα μικροεργαλεία σαν επιστήμονες».
ΕΠΙΛΕΓΟΝΤΑΣ ΚΡΑΣΙ
Τέλος, στο ΙΤΕ έχει αναπτυχθεί μια ακόμα πρωτοποριακή εφαρμογή που «έχει σκοπό να βοηθήσει τους χρήστες στην επιλογή ενός ή περισσότερων κρασιών που συνδυάζονται αρμονικά με την παραγγελία τους». Πρόκειται για το σύστημα συστάσεων Le Sommelier το οποίο ανέπτυξε η μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων, Νικολέτα Τσαμπανάκη.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ

(Χανιώτικα νέα - 31/1/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/technologia-tou-mellontos-apo-to-ite-kritis/

Πρωτοπόρα συστήματα του ΙΤΕ Κρήτης είδε ο πρέσβης των ΗΠΑ

Πρωτοπόρα διαδραστικά συστήματα που αναπτύσσονται στο Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης και βρίσκονται στην  αιχμή της παγκόσμιας καινοτομίας, είδε από κοντά ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Geoffrey Pyatt σε επίσκεψη που πραγματοποίησε.
Ανάμεσά τους ήταν συστήματα που έχουν αναπτυχθεί με σκοπό την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη βελτίωση της ενημέρωσης των τουριστών και την προώθηση των προϊόντων του τόπου μας.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε την Παρασκευή το ΙΤΕ αναφέρεται ότι ο πρέσβης των ΗΠΑ επισκέφτηκε το Ιδρυμα την περασμένη Τρίτη.
O πρέσβης περιηγήθηκε στο κτίριο Διάχυτης Νοημοσύνης του Ινστιτούτου Πληροφορικής, όπου «του επιδείχθηκαν τα πρωτοπόρα διαδραστικά συστήματα που αναπτύσσονται και βρίσκονται στην  αιχμή της παγκόσμιας καινοτομίας. Ανάμεσά τους ήταν συστήματα που έχουν αναπτυχθεί με σκοπό την προβολή της πολιτιστικής

κληρονομιάς, τη βελτίωση της ενημέρωσης των τουριστών και την προώθηση των προϊόντων του τόπου μας. Διαδραστικοί πληροφοριακοί χάρτες αφής και χάρτες επαυξημένης πραγματικότητας, εκθεσιακά συστήματα που παρουσιάζουν συλλογές πολυμεσικού υλικού, επιτρέπουν ποικίλους φιλικούς και συνάμα φυσικούς τρόπους αλληλεπίδρασης, όπως χρήση με αφή ή χειρονομίες από απόσταση. Εκπαιδευτικά συστήματα για παιδιά κάθε ηλικίας, εικονικό δοκιμαστήριο

ρούχων, έξυπνο διαδραστικό τραπέζι εστιατορίου που παρέχει ψηφιακά κατάλογο επιλογής μενού που συνοδεύεται από το κατάλληλο κρασί,  ενώ ταυτόχρονα προσφέρει ψυχαγωγικές δραστηριότητες κατά την ώρα της αναμονής του σερβιρίσματος», κ.ά.
Ακολούθησε «παρουσίαση δραστηριοτήτων του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών και έγινε επίδειξη υπολογιστικών συστημάτων που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή της υποβρύχιας ακουστικής και

σχετίζονται με την εκτίμηση και απεικόνιση του υποβρύχιου θορύβου ναυσιπλοΐας και την ανάλυση συστημάτων ηχοεντοπισμού, αλλά και διαδραστικών εκπαιδευτικών εφαρμογών για την εισαγωγή στην υποβρύχια ακουστική».
Στη συνέχεια ο πρέσβης επισκέφθηκε «τη μοναδική στην Ελλάδα Μονάδα Ανάλυσης Αρχαίου DNA του ΙΜΒΒ, καθώς επίσης και την Υποδομή Γονιδιωματικής και το Εργαστήριο Παραγωγής ενζύμων Minotech όπου

ενημερώθηκε εν συντομία για τις ερευνητικές δραστηριότητες στον τομέα της γονιδιακής ρύθμισης, της δομικής βιολογίας, της ανάπτυξης και λειτουργίας του νευρικού συστήματος και συζητήθηκε η σημασία και η προοπτική των παραγωγικών εργαστηρίων και της εφαρμοσμένης τεχνολογικής έρευνας».
Έπειτα ο πρέσβης ξεναγήθηκε «στους χώρους του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ, από τον καθηγ. Σπύρο Αναστασιάδη, Διευθυντή του Ινστιτούτου, όπου με ιδιαίτερο ενδιαφέρον συνομίλησε με ερευνητές, για τη χρήση των λέιζερ στην πολιτισμική κληρονομιά (ανάλυση, διάγνωση και συντήρηση), με έμφαση στη μεθοδολογία που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την Υπηρεσία Συντήρησης των Μνημείων της Ακρόπολης και το Μουσείο της Ακρόπολης για τον καθαρισμό των γλυπτών του μνημείου από τους περιβαλλοντικούς ρύπους. Ενημερώθηκε επίσης για τη δημιουργία καινοτόμων βιομιμητικών επιφανειών που αυτοκαθαρίζονται, παράγουν φωτοβολταϊκή ενέργεια ή έχουν αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, καθώς και για την δυνατότητα παραγωγής ισχυρών παλμών THz και τη χρήση τους σε εφαρμογές ανίχνευσης και ταυτοποίησης χημικών ενώσεων ή εκρηκτικών, αλλά και σε εφαρμογές απεικόνισης και ασφάλειας».
Τον πρέσβη υποδέχθηκαν ο πρόεδρος του ΙΤΕ, καθηγ. Νεκτάριος Ταβερναράκης, και οι διευθυντές των Ινστιτούτων του Ηρακλείου: ο διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής καθηγητής Δημήτρης Πλεξουσάκης, ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας, Δρ. Δημήτρης Καφετζόπουλος, ο νεοεκλεγείς διευθυντής του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών (ΙΥΜ) καθηγητής Χαράλαμπος Μακριδάκης και ο αναπλ. διευθυντής του ΙΥΜ Δρ. Μανόλης Σκαρσουλής, ο επικεφαλής του προγράμματος Διάχυτης Νοημοσύνης (Ambient Intelligence Programme – AmI) καθηγητής Κώστας Στεφανίδης και ο διευθυντής του Επιστημονικού και Τεχνολογικού Πάρκου Κρήτης Αρτέμης Σαϊτάκης.
Γ. ΛΥΒ.
(Χανιώτικα νέα web - 3/3/2017)

Link: http://www.haniotika-nea.gr/protopora-sistimata-tou-ite-kritis-ide-o-presvis-ton-ipa/

ΙΤΕ Κρήτης: Πρόγραμμα για στήριξη νέων επιστημόνων

H καταπολέμηση της ανεργίας των νέων επιστημόνων μέσω της  ανάπτυξης των ερευνητικών τους δυνατοτήτων είναι στους στόχους ενός νέου προγράμματος που υλοποιείται από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης.
Παράλληλα, η υλοποίηση του προγράμματος «αναμένεται να οδηγήσει στην δημιουργία νέων ευκαιριών για ερευνητική εξέλιξη των νέων επιστημόνων με στόχο τη μείωση ή ακόμα και την αντιστροφή της λεγόμενης διαρροής εγκεφάλων (brain drain)».
Πρόκειται για το πρόγραμμα: “Advancing Young Researchers’ Human Capital in Cutting Edge Technologies in the Preservation of Cultural Heritage and the Tackling of Societal Challenges – ARCHERS”, το οποίο, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΙΤΕ, υλοποιείται με αποκλειστική δωρεά του  Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Η διάρκεια του έργου ARCHERS είναι τρία έτη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΙΤΕ, επιστημονικός υπεύθυνος του έργου είναι ο διευθυντής του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ (ΙΗΔΛ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας. καθηγητής κ. Σπύρος Χ. Αναστασιάδης.
Στην ανακοίνωσή του το ΙΤΕ εξηγεί ότι «η υλοποίηση του έργου ARCHERS έχει ως σκοπό την υποστήριξη νέων πτυχιούχων-υποψηφίων διδακτόρων όπως και μεταδιδακτόρων που βρίσκονται στην αρχή της σταδιοδρομίας τους μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισής τους σε διεπιστημονικούς ερευνητικούς και τεχνολογικούς τομείς αιχμής στους οποίους τα Ινστιτούτα του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας υπερέχουν τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Οι τομείς ενδιαφέροντος του παρόντος έργου είναι η μελέτη και συντήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς και η αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων στους τομείς του περιβάλλοντος, της ενέργειας και της υγείας, τομείς αιχμής εντός των υψηλής ποιότητας ανταγωνιστικών ερευνητικών δραστηριοτήτων του ΙΤΕ».
«Νέοι μεταδιδακτορικοί ερευνητές (72 ανθρωπο-έτη) και νέοι υποψήφιοι διδάκτορες (72 ανθρωπο-έτη) θα γίνουν αποδέκτες Υποτροφιών Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος – ΙΤΕ κατόπιν ανοικτών προσκλήσεων σε διεθνείς ιστοτόπους στα αντίστοιχα επιστημονικά πεδία. Με τη λήξη του έργου, θα πραγματοποιηθεί διεθνές Συνέδριο με στόχο την παρουσίαση των αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί μέσω του προγράμματος», καταλήγει η ανακοίνωση.
(Χανιώτικα νέα web - 12/1/2017)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/ite-kritis-programma-gia-stirixi-neon-epistimonon/

Νέος διευθυντής στο Δ.Σ. του ΙΤΕ ο καθηγητής Νεκτάριος Ταβερναράκης

Νέος διευθυντής του Δ.Σ. του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης εξελέγη ο καθηγητής Νεκτάριος Ταβερνάκης.
Σε σχετική ανακοίνωση του ΙΤΕ, αναφέρεται:
Ο κ. Νεκτάριος Ταβερναράκης, Διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Κρήτης, εξελέγη ομόφωνα χθες Διευθυντής της Κεντρικής Διεύθυνσης και Πρόεδρος του ΔΣ του ΙΤΕ από επταμελή Επιτροπή Κριτών, αποτελούμενη από κορυφαίους Έλληνες επιστήμονες, με Πρόεδρο τον κ. Γρηγόριο Στεφανόπουλο, Καθηγητή του ΜIT.
ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Νεκτάριος Ταβερναράκης είναι από τις 8/11/2013 Διευθυντής του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) του ΙΤΕ, και Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης από τις 10/3/2014. Είναι επίσης Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ΒιοΠληροφορική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Κρήτης και ηγείται του Εργαστηρίου Νευρογενετικής και Γήρανσης του ΙΜΒΒ. Σπούδασε Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, είναι διδάκτορας του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και έκανε  μεταδιδακτορικές σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη των μοριακών μηχανισμών που διέπουν τη λειτουργία και την παθοφυσιολογία του νευρικού συστήματος. Έχει συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση των μηχανισμών νευροεκφυλισμού, μνήμης και μάθησης, καθώς και της γήρανσης. Έχει επίσης συνεισφέρει στην ανάπτυξη καινοτόμων πειραματικών εργαλείων και μεθόδων για τη μελέτη του νευρικού συστήματος και της βιολογίας του κυττάρου. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες επιστημονικές εργασίες σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά και βιβλία, καθώς και πολλά εκλαϊκευτικά επιστημονικά άρθρα σε ελληνικά και διεθνή έντυπα. Είναι εκλεγμένο μέλος του Επιστημονικού Συμβούλιου του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Έρευνας, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας και της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών. Για το σύνολο της επιστημονικής του συνεισφοράς, έχει βραβευθεί με σημαντικές διεθνείς κι εθνικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων χρηματοδότηση από το ειδικό πρόγραμμα για την Προώθηση της Καινοτομίας και δυο επιχορηγήσεις για Καταξιωμένους Ερευνητές του ERC. Είναι δε από τους πρώτους στην Ευρώπη που έχουν τύχει  δύο  επιχορηγήσεων από το εξαιρετικά ανταγωνιστικό αυτό πρόγραμμα, και ο μόνος μέχρι στιγμής στην Ελλάδα. Έχει επίσης τιμηθεί με το Ακαδημαϊκό Βραβείο Ιατρικής και Βιολογίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη στον τομέα των Βιοϊατρικών Επιστημών, το Βραβείο Έρευνας Friedrich Wilhelm Bessel του ιδρύματος Alexander von Humboldt της Γερμανίας, το Επιστημονικό Βραβείο του Εμπειρίκειου Ιδρύματος, το Αρεταίειο Βραβείο Ιατροβιολογικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, και το Βραβείο Νέου Ερευνητή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις ερευνητικές δραστηριότητες  Καθ. Νεκτάριου Ταβερναράκη και του Εργαστηρίου του, δείτε την ιστοσελίδα του εργαστηρίου στη διεύθυνση: http://www.elegans.gr/ 

Νέα διεθνής διάκριση για το ΙΤΕ της Κρήτης

Νέα διεθνή διάκριση πέτυχε το Ιδρυμα Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης και ειδικότερα ο ερευνητής του Νεκτάριος Ταβερναράκης, καθώς εξασφάλισε πρόσθετη χρηματοδότηση για έρευνα σχετικά με την αντιμετώπιση σοβαρών νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Οπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, ο κ. Ταβερναράκης, ερευνητής στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Κρήτης, είναι ένας από τους μόλις 45 επιστήμονες από όλη την Ευρώπη που εξασφάλισαν πρόσφατα χρηματοδότηση από το υψηλού κύρους πρόγραμμα για την Προώθηση της Καινοτομίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC). Είναι δε ο μοναδικός από την Ελλάδα που πέτυχε να χρηματοδοτηθεί.
Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι οι επιχορηγήσεις για την Προώθηση της Καινοτομίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας απευθύνονται ειδικά σε ερευνητές οι οποίοι είχαν ήδη στο παρελθόν χρηματοδοτηθεί από το ERC και υποστηρίζουν το τελικό στάδιο της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων για την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών.
Οι στόχοι του νέου ερευνητικού προγράμματος που επιχορηγήθηκε από το ERC αφορούν στην ανάπτυξη αποτελεσματικών παρεμβάσεων, με στόχο την αντιμετώπιση σοβαρών νευροεκφυλιστικών ασθενειών, οι οποίες αποτελούν έναν από τους διαρκώς αυξανόμενους παράγοντες ανθρώπινης αναπηρίας στις σύγχρονες κοινωνίες.
(Χανιώτικα νέα web - 13/10/2016)
Link: http://www.haniotika-nea.gr/nea-diethnis-diakrisi-gia-to-ite-tis-kritis/