Ξανά μαζί...

Μετά από μια μικρή... αποχή, συνεχίζεται η ροή αναρτήσεων στο ιστολόγιό μας. Κυρίως αναρτήσεων επιλεγμένων ρεπορτάζ από την εφημερίδα: «Χανιώτικα νέα» και την ιστοσελίδα της. Αλλά και με άλλα θέματα που αφορούν τα Χανιά και όχι μόνο. 

Και αυτό με τη σκέψη ότι στον ψηφιακό κόσμο, ό,τι είναι τοπικό είναι και παγκόσμιο και αντιστρόφως. Και η καλύτερη πηγή πληροφόρησης για έναν τόπο και τη ζωή σε αυτόν, είναι οι τοπικές ιστοσελίδες του μέσα στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο.

Στη νέα αυτή εποχή, το ιστολόγιο θα συνδεθεί προς το παρόν και θα είναι ορατό και μέσα από την ιστοσελίδα lifechania.gr Μια νέα ιστοσελίδα με έμφαση στη ζωή στα Χανιά, η οποία θα είναι σε συνεχή σύνδεση με το acrovasies, μέχρι να αποκτήσει τη δική της αυτόνομη παρουσία για τα Χανιά, το επιχειρείν, τη ζωή και τον κόσμο, στον παγκόσμιο ιστό. 

Τουρισµός στα Χανιά: Όχι ακυρώσεις, λιγότερες νέες κρατήσεις

«∆εν βλέπουµε ακυρώσεις. Βλέπουµε όµως ότι έχει πέσει ο ρυθµός των κρατήσεων», απάντησε ο αντιπρόεδρος της Ένωσης ξενοδόχων νοµού Χανίων και Γενικός Γραµµατέας Παγκρήτιας Ένωσης Ξενοδόχων, Κυριάκος Παπαδάκης, σε ερώτηση των «Χανιώτικων νέων» για το πώς εξελίσσεται η τουριστική κίνηση τις τελευταίες ηµέρες.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι αυτό δεν σηµαίνει ότι «γενικά οι µεσογειακοί προορισµοί δεν θα επωφεληθούν» και εξήγησε: «Γιατί το λέω αυτό; ∆ιότι έχει κλείσει όλη η Μέση Ανατολή. Έχει κλείσει και το λεγόµενο long haul, δηλαδή ταξίδια προς Ασία, και είναι και πιο περιορισµένα τα ταξίδια προς την Αµερική για άλλους λόγους. Οπότε στην ουσία τι παραµένει; Η ευρωπαϊκή Μεσόγειος για να ταξιδέψει ο βορειοευρωπαίος επισκέπτης».

(Χανιώτικα νέα - 7/3/2026)

Link: https://www.haniotika-nea.gr/toyris-os-sta-chania-ochi-akyroseis-ligoteres-nees-kratiseis/

Αναδρομή στην οικονομία μιας άλλης εποχής: Το χρήμα της Κρητικής Πολιτείας

Εντυπωσιάζουν τα νοµίσµατα και τα τραπεζογραµµάτια της Κρήτης, που είχαν τυπωθεί πριν από την Ένωσή της µε τη µητέρα Ελλάδα και κάλυπταν την ανάγκη σε συναλλαγές των κατοίκων του νησιού.

Ήταν το 1898, η Κρήτη είχε γίνει (ηµι)αυτόνοµη Πολιτεία µε κυβερνήτη τον ύπατο αρµοστή Γεώργιο και έπρεπε να λάβει µέτρα για την εξοµάλυνση των νοµισµατικών συναλλαγών.
Έτσι, ιδρύθηκε η Τράπεζα Κρήτης η οποία στεγάστηκε σε νεοκλασικό κτήριο στην οδό Τζανακάκη, στη θέση του οποίου ανεγέρθηκε αργότερα το πολυόροφο κτίσµα στο οποίο στεγάζεται σήµερα η Εφορία (∆ΟΥ).
Τα νοµίσµατα αλλά και τα χαρτονοµίσµατα της Κρητικής Πολιτείας είχαν εντυπωσιακές παραστάσεις.
Τα νοµίσµατα κόπηκαν το 1900 και το 1901 σε νοµισµατοκοπείο στο Παρίσι και στις παραστάσεις τους, διακρίνονται η κεφαλή του πρίγκιπα Γεωργίου, το έµβληµα της Κρητικής Πολιτείας αλλά και ένα δάφνινο στεφάνι. Στα τραπεζογραµµάτια απεικονίζεται ο κρητογενής ∆ίας, ενώ χαρακτηριστική είναι και η παράσταση του κρητικού λαβύρινθου.

Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η κοπή νοµισµάτων ειδικά για την Κρητική Πολιτεία ακολούθησε το δραχµικό σύστηµα της µητέρας Ελλάδος, ενώ παράλληλα µε τις αργυρές δραχµές, τις χάλκινες και νικέλινες υποδιαιρέσεις τους δόθηκε το δικαίωµα στην Τράπεζα Κρήτης να εκδώσει χαρτονοµίσµατα των 25 και 100 δραχµών.
Αµέσως µετά την Ένωση µε την Ελλάδα στην Κρήτη εξακολούθησαν να ισχύουν και να κυκλοφορούν τα νοµίσµατα και χαρτονοµίσµατα της Κρητικής Πολιτείας συγχρόνως µε τα ελληνικά, κυρίως τα αργυρά του Γεωργίου Α’ που άλλωστε ήταν των ίδιων υποδιαιρέσεων. Πολύ γρήγορα η κρητική αγορά αφοµοιώθηκε εντελώς από την ελληνική και το νησί ακολούθησε στο εξής τη νοµισµατική πορεία του ελληνικού κράτους.
Στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης διατηρούνται και παρουσιάζονται σε ειδική προθήκη τα νοµίσµατα και χαρτονοµίσµατα της Κρητικής Πολιτείας. Επίσης, διατηρείται ο θεµέλιος λίθος της Τράπεζας Κρήτης.

Ο προϊστάµενος του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης Κωνσταντίνος Φουρναράκης σηµειώνει ότι µε διάταγµα του πρίγκηπα το 1899 ιδρύεται η Τράπεζα Κρήτης µε συµµετοχή, βοήθεια και κεφάλαια της Τράπεζας της Ελλάδας, αλλά και Ελλήνων και Άγγλων κεφαλαιούχων.
Μάλιστα, ο θεµέλιος λίθος (1902) του κτηρίου στο οποίο στεγάστηκε η Τράπεζα Κρήτης, βρίσκεται στην είσοδο του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης.

Σε αυτόν αναγράφεται:

«ΕΠΙ ΒΑΣΙΛΟΠΑΙ∆ΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ, ΥΠΑΤΟΥ ΑΡΜΟΣΤΟΥ ΕΝ ΚΡΗΤΗ, ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ ΣΤ ΣΤΡΕΙΤ ΚΑΙ ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Ι ∆ ΣΑΚΕΛΑΡΙΟΥ Ο ΘΕΜΕΛΙΟΣ ΛΙΘΟΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΤΕΘΗ ΤΗ 5 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1902».

Το κτήριο της Τράπεζας Κρήτης ήταν ένα όµορφο νεοκλασικό στη θέση του οποίου βρίσκεται σήµερα η Εφορία (∆ΟΥ – ΑΑ∆Ε) Χανίων στην οδό Τζανακάκη. Το νεοκλασικό κατεδαφίστηκε την περίοδο της δικτατορίας των συνταγµαταρχών.

ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ

Με το Ηγεµονικό ∆ιάταγµα «περί νοµισµατικού συστήµατος», το οποίο εκδόθηκε στις 17 Απριλίου 1900 προβλεπόταν η κοπή χάλκινων, νικέλινων, αργυρών και χρυσών νοµισµάτων. Τα χρυσά νοµίσµατα των 10 και 20 δραχµών δεν κόπηκαν ποτέ. Μόνο στο διάταγµα αναφέρονται.

Κρητική δραχµή ονοµάζεται το νόµισµα της Κρητικής Πολιτείας σε αντιστοιχία µε την ελληνική δραχµή, αφού πόθος των Κρητών ήταν πάντα αυτό το αυτόνοµο κράτος κάποια στιγµή να ενωθεί µε την Ελλάδα.

Κόπηκαν οι εξής κατηγορίες νοµισµάτων: χάλκινα νοµίσµατα του 1 (ενός) και των 2 (δύο) λεπτών, νικέλινα των 5, 10 και 20 λεπτών και αργυρά νοµίσµατα µίας, δύο και πέντε δραχµών. Μισή αργυρή δραχµή κόπηκε το 1901. Όλα τα νοµίσµατα της Κρητικής Πολιτείας κόπηκαν το 1900 και το 1901 σε νοµισµατοκοπείο στο Παρίσι.

ΟΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Αναφερόµενος στις παραστάσεις των νοµισµάτων της Κρητικής Πολιτείας ο κ. Φουρναράκης επεσήµανε ότι στα αργυρά νοµίσµατα, υπάρχει η κεφαλή του πρίγκιπα Γεωργίου και στην πίσω όψη το έµβληµα της Κρητικής Πολιτείας. Στα χάλκινα και στα νικέλινα, στη µια όψη υπάρχει ένα δάφνινο στεφάνι και ο αριθµός των λεπτών που αντιστοιχεί το νόµισµα και στην πίσω όψη µια κορώνα. Στο σχετικό διάταγµα προβλεπόταν και µέχρι πόσα αργυρά νοµίσµατα µπορούσε να έχει κάθε πολίτης της Κρήτης.

ΤΑ ΤΡΑΠΕΖΟΓΡΑΜΜΑΤΙΑ

Τα τραπεζογραµµάτια είναι δύο τύπων: 25 δραχµών και 100 δραχµών.
Τα τραπεζογραµµάτια αυτά για πρώτη φορά εκδίδονται το 1902 και έως το 1906. Μετά δεν εκδίδονται χαρτονοµίσµατα, τα οποία µάλιστα, επειδή είχαν µεγάλη ονοµαστική αξία ήταν και δύσχρηστα. Κυρίως µε τα νοµίσµατα γινόταν οι συναλλαγές. Τότε ήταν λίγοι οι αστοί µε µεγάλη οικονοµική επιφάνεια που µπορούσαν να τα χρησιµοποιήσουν. Παρατηρούµε ότι κάποια τραπεζογραµµάτια φέρουν και µεταγενέστερες ηµεροµηνίες «εµφάνισης», υπογράφτηκαν δηλαδή το ‘11, το ‘12 ή το ‘14, για παράδειγµα, είχαν όµως κοπεί προγενέστερα. Στα τραπεζογραµµάτια στην πάνω αριστερή πλευρά απεικονίζεται ο κρητογενής ∆ίας, και πάνω δεξιά ο Πρίγκηπας. Στο κέντρο υπάρχει η παράσταση του κρητικού λαβύρινθου, που προέρχεται από αρχαίο νόµισµα της Κνωσού. Το µοτίβο του κρητικού λαβύρινθου επαναλαµβάνεται και στην πίσω όψη των τραπεζογραµµατίων. Ο Λαβύρινθος είναι ένα πολύ γνωστό σύµβολο του κρητικού πολιτισµού, και αυτό το σύµβολο αναδεικνύεται µέσα από τα χαρτονοµίσµατα. Η Κρητική Πολιτεία προέβαλε κάποια ιδιαίτερα στοιχεία της κρητικής ιστορίας και του πολιτισµού, όπως ο Μίνως, ο Τάλως, ο Λαβύρινθος. Ανάλογα θέµατα και κρητικά σύµβολα υπάρχουν και στα γραµµατόσηµα. Το µάθηµα της Κρητικής Ιστορίας διδασκόταν στα σχολεία της Κρητικής Πολιτείας µε σκοπό να αποκτήσουν τα Κρητικόπουλα συνείδηση της ταυτότητάς τους.

Το Μουσείο Τυπογραφίας

Στη συλλογή του Μουσείου Τυπογραφίας στο Βιοτεχνικό Πάρκο της Σούδας, περιλαµβάνονται σπάνιες εκδόσεις, γκραβούρες, ξυλογραφίες κ.λπ. που συνδέουν την Τυπογραφία µε την τοπική ιστορία της Κρήτης.

Στο πλαίσιο της συλλογής διατηρούνται και χαρτονοµίσµατα της Κρητικής Πολιτείας.
Ξεχωρίζουµε δύο τραπεζογραµµάτια: Ένα 25 και ένα των 100 δραχµών. Και τα δύο υπογράφηκαν τον Σεπτέµβριο του 1905. Στην πάνω αριστερή πλευρά τους απεικονίζεται ο κρητογενής ∆ίας και πάνω δεξιά ο Πρίγκηπας Γεώργιος, Ύπατος Αρµοστής της Κρητικής Πολιτείας. Στην πίσω όψη τους διακρίνεται, επίσης, η παράσταση του κρητικού λαβύρινθου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ
(Χανιώτικα νέα - 4 Απριλίου 2026)
Link: https://www.haniotika-nea.gr/anadromi-stin-oikonomiaias-allis-epochis-to-chrima-tis-kritikis-politeias/

Απο τη Γαλλία στο Μουσείο Τυπογραφίας – Μια ξεχωριστή επίσκεψη

«Ναό της τυπογραφίας» χαρακτήρισε ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου: “Μεράκι” με έδρα το Παρίσι, Νίκος Πίτσος, το Μουσείο Γιάννη και Ελένης Γαρεδάκη, στο Βιοτεχνικό Πάρκο Χανίων στη Σούδα.

Ο ίδιος, μαζί με μέλη του Συλλόγου, πραγματοποιούν εκπαιδευτική εκδρομή στην Κρήτη και ένας από τους πρώτους σταθμούς των επισκέψεών τους, επέλεξαν να είναι το Μουσείο Τυπογραφίας.

Η ξενάγηση έγινε το μεσημέρι της Δευτέρας με τα μέλη του Συλλόγου να μένουν εντυπωσιασμένα από τα εκθέματα του Μουσείου τα οποία αποτελούν ένα ταξίδι στον μαγικό κόσμο της τυπογραφίας από την εποχή του Γουτεμβέργιου έως τις μέρες μας.

Ο κ. Πίτσος μας είπε ότι η επιλογή του συγκεκριμένου μουσείου βασίστηκε στην εξειδίκευσή του στην ιστορία του Τύπου και στη διεθνή ακτινοβολία του. Το οδοιπορικό τους περιλαμβάνει επίσης σταθμούς στο Ρέθυμνο και το Ηράκλειο, συνδυάζοντας την περιήγηση με τη βαθύτερη γνωριμία με το παρελθόν του τόπου. Ο σύλλογος διοργανώνει συστηματικά πολιτιστικές εκδηλώσεις και επετειακά αφιερώματα, ενισχύοντας τους δεσμούς των Γάλλων φιλελλήνων με την ελληνική κληρονομιά.

Ο κ. Πίτσος, ο οποίος είναι Ιστορικός, σημείωσε ότι ο σύλλογος είναι πολιτιστικός και ιδρύθηκε το 2012 με το σκεπτικό να διαδώσει την ελληνική γλώσσα και να οργανώσει εκδηλώσεις γύρω από τον ελληνικό πολιτισμό στη Γαλλία, σε Γάλλους που μαθαίνουν ελληνικά και που θέλουν να ανακαλύψουν την ιστορία της Ελλάδας.

«Προσωπικά είμαι ιστορικός, οπότε συνδύασα το μεράκι μου για την ιστορία με το μεράκι μου για τα ταξίδια», εξήγησε.

Γιατί, όμως, επέλεξαν το Μουσείο Τυπογραφίας;

«Επειδή είμαι ιστορικός και με εξειδίκευση στην ιστορία του τύπου, πάντοτε προτείνουμε στους φίλους μας, όταν οργανώνουμε ένα ταξίδι, τη γνωριμία με τον τοπικό Τύπο και την τοπική εφημερίδα. Είδαμε ότι η εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα» έχει ιδρύσει αυτό το πανέμορφο μουσείο, πραγματικό ναό της τυπογραφίας και γι’ αυτό θελήσαμε να οργανώσουμε αυτή την επίσκεψη και αυτή τη συνάντηση, ώστε να γνωρίσουν οι φίλοι μας —δεδομένου ότι ενδιαφέρονται αρκετοί από αυτούς για την ιστορία του Τύπου— την τεχνική και την εξέλιξη της τυπογραφίας. Για μας είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του τόπου, για να μπορέσουν να ανακαλύψουν πτυχές της κοινωνικής και πολιτιστικής ιστορίας του παρελθόντος που δημιούργησε τη φυσιογνωμία της πόλης των Χανίων όπως τη γνωρίζουμε σήμερα».

Στην εκδρομή στην Κρήτη συμμετέχουν 15 μέλη του συλλόγου σε σύνολο 50-60 μελών.

«Στις εκδηλώσεις μας», εξηγεί ο ίδιος, «συμμετέχουν πολύ περισσότεροι, γιατί δεν χρειάζεται να είσαι μέλος του συλλόγου για να συμμετέχεις. Για παράδειγμα, πρόσφατα είχαμε οργανώσει εκδήλωση για την παρουσία του ελληνόφωνου τύπου στη Γαλλία με μεγάλη επιτυχία στο Παρίσι, αλλά και εκδηλώσεις για διάφορες επετείους, όπως τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση ή τα 50 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας».

Για την έκδρομή τους στην Κρήτη σημειώνει:

«Αφετηρία μας ήταν η πόλη των Χανίων όπου φτάσαμε το Παρασκευή βράδυ. Στη συνέχεια θα επισκεφτούμε το Ρέθυμνο την Τετάρτη και θα καταλήξουμε στο Ηράκλειο, από όπου και θα επιστρέψουμε Αθήνα και έπειτα στη Γαλλία».

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΥΒΙΑΚΗΣ
(Χανιώτικα νέα - 30/3/2026)
Link: https://www.haniotika-nea.gr/apo-ti-gallia-sto-moyseio-typografias-mia-xechoristi-episkepsi/